Optimisme bij industrie stijgt scherp

Het vertrouwen van bedrijven in de toekomst is in juli het sterkst gestegen sinds 1993, toen de economie de dip van destijds achter zich liet. In augustus kalfde het consumentenvertrouwen daarentegen verder af.

Dat blijkt uit publicaties vanmorgen van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De stemming onder de producenten in de industriële sector over de economie verbeterde in juli sterk. Het saldo van positieve en negatieve antwoorden op vragen over de toekomstige productie en de orderpositie sloeg om van min 2,9 naar 1,5. Een dusdanige stijging kwam volgens het CBS sinds december 1993 niet voor.

Met name de verwachtingen van de ondernemers over de bedrijvigheid voor de maanden augustus tot en met oktober zijn verbeterd. Dit is vooral het geval bij de producenten van consumptiegoederen, zoals voeding, die een forse toename verwachten. Ook leveranciers van halffabrikaten (bijvoorbeeld plastic) gaan uit van een verdere productiestijging. Bij de investeringsgoederen, zoals machines, zijn de verwachtingen nauwelijks veranderd, maar de ondernemers in deze sector zijn, ondanks de achterblijvende binnenlandse investeringen, al enkele maanden positief over de verwachte bedrijvigheid.

De orderpositie lag eind juli op een indexcijfer van 93,4. Dat was 0,1 procentpunt hoger dan in juni. Het oordeel van de ondernemers over de orderpositie is in alle sectoren wat positiever. Ondanks alle verbeteringen verwacht toch 12 procent van de ondernemers een daling van de personeelsomvang in de komende drie maanden.

In contrast met de verbeterende stemming onder producenten in juli, kalfde het consumentenvertrouwen in augustus verder af. Het saldo van positieve en negatieve antwoorden over het economisch klimaat, de eigen financiële situatie en de koopbereidheid nam na verwijdering van seizoensinvloeden verder af, van min 27 in juli naar min 29 in augustus. Hiermee is het vertrouwen gelijk aan het dieptepunt van maart 1993 in de vorige periode van economische teruggang. Zowel het oordeel over het economische klimaat als de koopbereidheid droegen daar aan bij. De koopbereidheid is sinds januari van dit jaar 22 punten gezakt, tot min 12 in augustus. Dit is het laagste niveau sinds midden 1985. Met name de bereidheid om grote aankopen te doen, zoals computers, witgoed en auto's, viel sterk terug, van een saldo van min 35 tot min 39.

Over de ontwikkeling van de eigen financiën is de consument voor het eerst dit jaar niet somberder geworden, in tegenstelling tot voorgaande maanden. Het percentage huishoudens dat spaargeld aanspreekt om de maand door te komen, was in augustus even groot als in juli. Het aantal huishoudens dat aan het eind van de maand geld overhoudt, is in augustus licht gestegen, na een daling eerder dit jaar.

Volgens het CBS bezuinigt 26 procent van de consumenten, als het inkomen vermindert, op duurzame artikelen. 22 procent geeft dan minder uit aan vakantie en uitgaan, en 9 procent minder aan de auto. Dagelijkse benodigdheden, zoals kleding en voedsel, ontlopen goeddeels de bezuinigingsdrang.