De voors en tegens van de Duitse watersnoodpolitiek

De watersnoodramp is koren op de molen van kanselier Schröder. Hij kan ,,zich profileren als crisismanager en de aandacht afleiden van zijn tekortkomingen'', schampert het Duitse weekblad Wirtschaftswoche. Het blad kan het maar nauwelijks verkroppen dat de watersnood van de eeuw voor de zittende kanselier een godsgeschenk in de verkiezingsstrijd is. Bovendien wil Schröder volgens het blad ,,van de gelegenheid gebruik maken om het lastige Stabiliteitspact te negeren''. Het blad doelt op het Verdrag van Maastricht waarbij de EU-lidstaten hebben afgesproken dat het tekort op het staatshuishoudboekje niet hoger mag zijn dan 3 procent van het bruto binnenlands product. Het blad is evenmin te spreken over Schröders plan om de hulp aan de rampgebieden in Oost-Duitsland te financieren door uitstel van de belastingverlaging die op 1 januari 2003 zou ingaan.

Terwijl Wirtschaftswoche bijna treurt over de hulp aan de Oost-Duitse rampgebieden, constateert het Duitse weekblad Die Zeit monter dat Schröder ,,met succes een verrassingscoup heeft gepleegd met twee positieve aspecten. Zijn voorstellen treffen alle burgers die loon- of inkomstenbelasting betalen, en geven daadwerkelijk vorm aan de gedachte van solidariteit met de slachtoffers van de watersnood.''

Het blad meent op gezag van Klaus Zimmermann, president van het Duitse Instituut voor Economisch Onderzoek in Berlijn dat dit ,,een intelligente oplossing is: men klopt de mensen geen geld uit de zak maar geeft ze ook niets cadeau. Juist in de verkiezingstijd is dat eerlijke politiek.''

Toch is het voor Die Zeit maar de vraag of de voorstellen van Schröder de ruim 7 miljard euro opleveren die hij begroot. Immers, deze schatting dateert uit 1999 toen de economie nog floreerde. Bovendien is het volgens het blad ,,niet zeker of de deelstaten en de gemeenten die niet getroffen zijn bereid zijn de belastingopbrengsten metterdaad ter beschikking te stellen''.

Toch heeft het blad er vertrouwen in dat het geld er wel zal komen: ,,Na de zondvloed de geldregen''. Want de kanselier heeft in de hitte van de verkiezingsstrijd al laten weten dat het Verdrag van Maastricht hem op dit moment niet interesseert. Maar het blad betwijfelt of de overvloedige geldregen zal leiden tot ,,een nieuw begin van de opbouw in het oosten'', zoals Schröder beloofde. Want de opdrachten tot herstelwerkzaamheden zullen volgens het blad voor een groot deel terechtkomen bij bedrijven in West-Duitsland en andere landen van de Europese Unie.

Dat is jammer, want de economie in Oost-Duitsland groeit sinds 1997 nog trager dan die in het westen van het land. De prestaties in het oosten blijven volgens het blad nog steeds 30 procent achter, terwijl een werkloosheidspercentage van meer dan 20 procent in veel Oost-Duitse streken geen uitzondering is.

Het Amerikaanse weekblad BusinessWeek meent dat uitstel van de belastingverlaging in Duitsland de consumptie zal verlagen, waardoor het herstel van de economie nog meer gevaar loopt dan al het geval is. Andere landen, zo weet het blad, financieren het schadeherstel door te bezuinigen op defensie-uitgaven. Oostenrijk overweegt de aanschaf van 24 Eurofighters uit te stellen.

En de Tsjechische Republiek schrapt de aankoop van 24 Engels-Zweedse Gripen-straaljagers. Het blad schat de schade van de watersnoodramp op 25 miljard dollar. De Duitse verzekeraar Allianz heeft de schade in Duitsland begroot op 15 miljard dollar. Dat is 1 procent van het bruto binnenlands product.

De Zwitserse verzekeraar Swiss Re is het niet eens met de Duitse collega's, en houdt het op een schade van 15 miljard euro, dus 14,7 miljard dollar, voor Duitsland, Oostenrijk, en Tsjechië bij elkaar, schrijft The Economist. Iedereen roept maar wat, concludeert het blad. De minister van Financiën van de Duitse deelstaat Saksen bijvoorbeeld denkt dat de schade alleen al in Saksen oploopt tot 15,7 miljard dollar, dus 16 miljard euro.

Met zijn voorstel om de belastingverlaging uit te stellen en daarmee het herstel te financieren heeft kanselier Schröder de oppositie in een lastig parket gebracht, constateert het blad. Omdat de belastingverlaging al kracht van wet heeft, behoeft het uitstel ervan parlementaire behandeling. Schröders tegenstander, de CDU'er Stoiber, is tegen uitstel van de belastingverlaging, maar zal dat niet kunnen volhouden omdat hij dan de geldkraan dichtdraait voor zijn partijgenoten die in het rampgebied Saksen aan de macht zijn.

Moeilijke tijden, ook voor een rampgebied als de informatietechnologie. Terwijl de beurswaarde van de IT-bedrijven afstevent op het nulpunt, betwijfelt zelfs een doorgewinterd IT-maandblad als Red Herring of de computer in het klaslokaal wel zo nuttig is als de IT-sector beweert. Elk jaar, schrijft het Amerikaanse blad, wordt er in de VS een bedrag van ruim 5 miljard dollar uitgegeven aan computers in het onderwijs. Een schoolhoofd in New York: ,,Geld krijgen voor informatietechnologie is hier geen probleem. Ze zouden nog eerder de elektriciteit afsluiten dan beknibbelen op computers in de klas.'' Toch levert dat volgens het blad veel te weinig op. Immers, computers leren kinderen niet denken: ,,Zelfs na honderden uitputtende onderzoeken is er nog steeds geen sluitend bewijs voor de stelling dat technologie daadwerkelijk helpt in het onderwijs. Sterker nog, soms hindert technologie het leerproces.''