De lange schaduw van de Marlboro Man

Als een regering in de huidige marktomstandigheden bezittingen moet verkopen, is het geen slecht idee te beginnen met tabaksondernemingen. De tabaksindex van de Eurotop 300 is dit jaar tot nu toe immers met 25 procent gestegen. Dat lijkt de gedachtegang te zijn achter het besluit van de Italiaanse regering om de volgende privatiseringsronde aan te vangen met de verkoop van het voormalige staatsmonopolie Ente Tabacchi Italiani (ETI).

Midden september moeten belangstellenden hun interesse kenbaar gemaakt hebben.

Over de Italiaanse tabaksproducent en -distributeur zal waarschijnlijk een hevige strijd losbarsten. Italië is strategisch gezien de op een na grootste markt in Europa, waar het verzet tegen het roken in het openbaar nog in de kinderschoenen staat. De volledige controle van ETI over de tabaksdistributie in Italië kan een bruikbaar middel zijn om Philip Morris marktaandeel te ontfutselen. ETI kan ook profijt trekken van het feit dat het een van de laatste ex-monopolies is die geveild worden tabaksbedrijven die graag in Europa willen uitbreiden, zullen deze kans niet graag aan zich voorbij laten gaan.

Er zijn genoeg potentiële kopers met voldoende vuurkracht op de markt. Recente overeenkomsten als de overname door Imperial Tobacco van het Duitse Reemstma hebben aangetoond dat beleggers bedrijven niet automatisch straffen voor overnames, zolang een overeenkomst maar een zekere logica volgt.

Hoewel de meeste grote tabaksfirma's de overname van ETI met gemak zouden kunnen bekostigen, worden BAT en het Spaans-Franse Altadis als koplopers in de race beschouwd. Zij kregen een steeds eenzamere uitstraling toen concurrenten als Imperial en Gallaher zich mengden in de recente consolidatiegolf.

Hoeveel kan ETI opbrengen? Op basis van eenzelfde vermenigvuldiging van de koers-winstverhouding als vorig jaar werd gehanteerd bij de overname van Austria Tabak door Gallaher, zou het bedrijf zo'n 1,1 miljard euro waard zijn. Helaas hangt er een zwarte wolk – in de vorm van Philip Morris – boven de mogelijke opbrengst. Het is al erg genoeg dat de Amerikaanse reus het leeuwendeel van de markt van de saaiere ETI-merken, zoals MS, naar zich heeft toegetrokken. Daardoor is het marktaandeel in Italië van het voormalige monopolie tot onder de 30 procent gezakt.

Erger nog is dat Philip Morris in geval van een overname waarschijnlijk een waardevolle productie- en distributieovereenkomst met ETI kan beëindigen, waardoor een belangrijk deel van de omzet wegvalt. Hoe geloofwaardig deze dreiging is, hangt af van de vraag hoe makkelijk Philip Morris een vervanger voor ETI kan vinden. Maar de schaduw van de Marlboro Man, die boven alle gesprekken hangt, zal bij potentiële bieders zeker niet tot groot enthousiasme leiden.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.