Veel water en intiem toneel op de Uitmarkt

Zaterdag vervielen op de jubilerende Uitmarkt 25 voorstellingen door zware regenval, maar zondag was de sfeer als vanouds, met lange wachtrijen voor de populairste acts en muziekoptredens in de zon.

Door de zware regenval moest de Uitmarkt tijdens haar 25-jarig jubileum zaterdagavond 25 voorstellingen schrappen, waaronder een openluchtvoorstelling van het Nationale Ballet op de vijver van het Museumplein. Ondanks het slechte weer kwamen er dit weekend naar schatting een kleine half miljoen mensen op het culturele festijn af, slechts iets minder dan de twee voorgaande jaren.

Het grotendeels verlaten en in een waterplas omgetoverde Museumplein maakt zaterdagavond om acht uur een trieste indruk. Enkele die-hards komen in de stromende regen met paraplu en kaplaarzen of getooid in creaties van vuilniszakken naar het plein. In een circustent is een feestje aan de gang van verzopen en bezopen mensen. Ze wachten tevergeefs op de dansvoorstelling Machine Winks van dansgroep Krisztina de Châtel. Water drupt op het podium, en optreden is te gevaarlijk.

Ook de voorstelling van Australische cabaretiers valt letterlijk in het water. ,,Ik kwam voor de penissen'', zegt Petra uit Amsterdam van onder haar paraplu. Op aanraden van haar zus in Australië is ze hier voor Puppetry of the penis. ,,Ik wilde wel eens zien welke trucs die mannen met hun genitaliën kunnen uithalen.''

Terwijl Petra weer naar huis gaat, danst een groepje uitzinnige jongeren in de plassen. Op de achtergrond staan twee doorzichtige cilinders gevuld met water voor het ballet Waterlanders van dansgroep Krisztina de Châtel, dat om half tien gewoon doorgaat. Uitgerust met duikpakken en zuurstoftanks bewegen de dansers zich in de benauwende watermassa. Enkele tientallen toeschouwers kijken in de stromende regen naar dit indrukwekkende waterballet.

Van de regen ondervindt het nieuwe eendaagse theaterfestival De Opening, onderdeel van de Uitmarkt, geen hinder. De voorstellingen op de binnenpodia rond het Leidseplein, waarvoor twee euro betaald moet worden, zijn zaterdagmiddag bijna allemaal uitverkocht. Het lijkt erop dat het serieuze publiek, waarop de organisatie van de Uitmarkt mikte, hierop afkomt.

,,Hier ontvlucht je even het carnavaleske van de Uitmarkt,'' meent Jeroen Kummer. Hij staat in het Toneelbordeel in de rood verlichte gang van de Stadsschouwburg, en wacht met acht anderen in spanning af tot een bekende acteur als Adelheid Roosen of Jacques Commandeur een door hem uitgekozen monoloog opdraagt. Terwijl iemand met zijn vinger in de pindakaaspot een sadomasochistische tekst door actrice Gonny Gaakeer krijgt voorgedragen, plaatst Henk van Ulsen Jeroen Kummer op het rode pluche en voert in een walm van wierook een gedeelte van Vondels Gijsbrecht van Aemstel op.

Ook de Toneelbibliotheek, die wordt gepresenteerd door kunstcritici Hein Jansen en Michaël Zeeman, is succesvol. Hier voeren verschillende acteurs klassieke scènes op uit het Nederlandse toneel. Kitty Courbois vertolkt nog eens de rol van Kniertje in Heijermans' Op hoop van zegen, en Cas Enklaar zet op hilarische wijze het personage van moeder Diny uit het toneelstuk De Hoeksteen van Gerardjan Rijnders neer.

De Opening sluit om middernacht af met de eenmalige voorstelling De geschiedenis van het bukken. Pierre Bokma geeft een formidabele demonstratie van allerlei manieren waarop acteurs als dank naar het publiek buigen. Zoals de Pim Fortuyn-buk, waarbij Bokma het at-your-service gebaar maakt en zijn vingers in een doorlopende beweging verandert in de vorm van een pistool. Roeland Fernhout maakt met zijn kont richting publiek de homo-buk, en Gijs Scholten van Asschat geeft met ontblote buik de macho-achtige Freddy Mercury-buk. Een ludieke afsluiting van een succesvol experiment.

Hoewel de zaterdag door De Opening en de regenval een unicum in vijfentwintig jaar Uitmarkt is, gaat dit niet op voor de zondag. 's Middags liggen en zitten als vanouds duizenden mensen voor de podia in de zon, of slenteren langs de boeken- en informatiemarkt. Ook de lange wachtrijen ontbreken niet. Van de Leidse brug tot het Nieuwe de la Mar theater staan ruim 600 mensen in de rij voor cabaretière Sanne Wallis de Vries. Een grote menigte hoopt zich op voor de CosmicParadisoImagine tent, waar drie theaters gezamenlijk een programma brengen ten behoeve van een multicultureel centrum in Amsterdam Zuidoost. Vooral veel jongeren wachten tevergeefs op de cabaretiers Hassan's Angels. De toeschouwers van de toneelvoorstelling Romeo 'n Juliette bevalt het kennelijk zo goed in de tent, dat zij geen plaats maken voor een nieuwe lading bezoekers.

De Uitmarkt eindigt zondagavond spectaculair met de kanonschoten bij Tsjaikovski's Ouverture 1812, opgevoerd door het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van de nieuwe dirigent Yakov Kreizberg. Duizenden mensen verzamelen zich op de inmiddels beschadigde grasmat van het Museumplein. Het stadsdeel Amsterdam Zuid maakte dit jaar voor de laatste keer een uitzondering voor de organisatoren van de Uitmarkt, die het gras niet met planken hoefden te bedekken. Wie er nu voor de kosten van de schade op moet draaien, is nog onduidelijk. Op een persconferentie zondagmiddag zei Uitmarkt-directeur Michiel Buchel alle vertrouwen in een oplossing te hebben. Hij verwacht volgend jaar opnieuw de vergunning voor het Museumplein te krijgen.