Rare bouwwerken in een sprookjesbos

Landgoed Avegoor in Ellecom heeft een prachtige tuin. Door die tuin lopen is heerlijk; het is er een van het ouderwetse soort, met paadjes en een slootje en dicht struikgewas. Nu staan er twaalf grote werken van Nederlandse kunstenaars in. Hen werd door De Alliantie, de Rhedense stichting voor kunst en cultuur die vaker exposities op Avegoor organiseert, gevraagd om een moderne versie van het fenomeen `folly' te maken.

Een folly is een nep-gebouw, zonder aantoonbare functie en vaak in pastiche-stijl. In de 18e eeuw waren follies een rage onder Engelse landeigenaren, die er hun parken en tuinen mee opsierden.

In de `galerie' van Avegoor, een gang op de begane grond van het monumentale landhuis waar de tuin bijhoort, wordt summier op de geschiedenis van de folly ingegaan. Een echte expositie kun je dit niet noemen: er hangt een aandoenlijke, volslagen willekeurige verzameling oude ansichten en tekeningen, met handgeschreven kaartjes erbij. Folly-fanaat Wim Meulekamp krijgt in zijn bijdrage aan de catalogus ook niet de kans om het verleden recht te doen. In een wild essay van nog geen vijf pagina's holt hij langs zijn favoriete follies in Engeland en Nederland en somt hij plaatsen op waar ze alweer zijn verdwenen. Zijn toon is wel zo enthousiast dat je nieuwsgierig wordt naar de twee boeken die hij over het onderwerp publiceerde.

De bijdragen van de hedendaagse kunstenaars variëren van herkenbare nep-gebouwtjes tot geheel abstracte kunstwerken. Ralph Lambertz hield zich aan het oorspronkelijke idee van de folly als imitatie-gebouw en maakte een kleurige, komische variant op de Dom van Keulen. Deze Dom bestaat uit honderden kronkelende siliconen-draadjes, en is ook nog zwanger: het schip is dik en rond. Justin Prang bouwde van ijzeren baleinen een fraai soort ruimteschip, dat midden op het grasveld klaarstaat voor lancering. Tussen de bomen deconstrueerde Toon Janssen tweemaal een bouwpakket voor zo'n degelijk, houten tuinhuisje met standaardmaten. Eentje is in de lengte opgezet en lijkt nu op de muur van een fort, en de ander is het tuinhuis van een dronkeman geworden, met de muren en ramen scheef en de deuren op hun kop.

Aan de rand van de tuin maakte Hans Jungerius een spoorweg naar niets. Een rijtje rails leidt naar een deur die niet open kan, en waarin je alleen je eigen vragende hoofd weerspiegeld ziet. Ver weg razen intussen echte treinen voorbij.

Een mooi bouwsel is ook de ronde, bakstenen oven van Jan Vos. Hij staat aan het ronde uiteinde van het slootje. Binnen is een bankje gebouwd en liggen takken klaar om een echt vuur mee te stoken, maar dat kun je beter niet doen het gat aan de bovenkant is zo klein dat je zou stikken in de rook, meldt de catalogus.

De tuin van Avegoor had weinig hulp nodig om op een sprookjesbos te lijken, en nu is het er echt een. Een bezoek aan het landgoed brengt wel praktische ergernissen met zich mee. Het huis wordt sinds 1982 door eigenaar AbvaKabo uitgebaat als `4-sterren conferentiehotel'. Dat betekent dat de galerieruimte zit ingeklemd tussen de sauna en het luxe zwembad voor de gasten, en dat je voor een pauze bent aangewezen op hotelrestaurant `Intermezzo', waar de ober met ijzeren precisie mes en vork rangschikt voor een ciabatta-compositie van tien euro.

Tentoonstelling: Follies. Waardevolle waanzin. T/m 15-9 in: Landgoed Avegoor, Zutphensestraatweg 2, Ellecom. Inl. bij De Alliantie, tel. 026-3882916 of www.dealliantie.nl