Is het eten al klaar?

Een passender metafoor voor de documentaire van Tonino Boniotti is niet denkbaar: Het Fiatje 500 in de openingsbeelden op weg naar een volkstuincomplex net buiten Delft. In het vertederend portret Klein Italië in Delft dat de NCRV vanavond uitzendt, wordt een groepje gepensioneerde Italianen gevolgd dat dagelijks met groenten en elkaar in hun volkstuintjes bezig is.

Maar de lapjes grond, de illegale schuurtjes en bouwvallige optrekjes waar Vittorio, Salvatore, Giovanni, Ernesto, Pietro, Antonio en Galtone elkaar de afgelopen twintig jaar zagen, bestaan niet meer. De gemeente vorderde de grond voor het vestigen van bedrijfsgebouwen en voor mei 2001 moesten ze verdwenen zijn. De Italiaanse vrienden hebben een nieuw onderdak – niet meer naast elkaar – gevonden bij de volkstuinvereniging Delftse Hout Levenslust. Regisseur Boniotti volgde het groepje twee jaar in hun overgang naar hun nieuwe tuintjes en laat hen over hun leven op de tuintjes vertellen.

Daarbij knalt de nostalgie van het scherm. Toch zijn ze niet ongelukkig. Maken grappen en proberen elkaar zo veel mogelijk te helpen. Dat kennen ze nog uit hun geboortedorp. Wat ook niet ontbreekt zijn de beelden van het bereiden van de dagelijkse maaltijden. ,,In Nederland bestaat niet de gewoonte om samen te eten en te drinken'', zegt er één.

Daarom scharen zij zich met de gekweekte aardappelen, aubergines, paprika's, kruiden, pronksnijbonen, bloemkool, doperwtjes, komkommers en zelfgemaakte tomatensaus rond hun `pasta Roma' en Italiaanse wijn. En om de cultuur te bewaren praten ze uitsluitend Italiaans. Een van de gepensioneerden omschrijft het zo: ,,Alsof je teruggaat naar je land.'' Dat hebben ze overigens in de tientallen jaren dat ze in Nederland als gastarbeider werkten ook vaak gedaan. Maar terug willen ze niet meer. ,,Toen mijn moeder en broer nog leefden ging ik regelmatig naar Sardinië. Nu ken ik daar niemand meer. Hier hebben we onze kinderen en kleinkinderen.''

De amici pruttelen, keuvelen en filosoferen er verder lustig op los. ,,Je moet iets moois voor jezelf maken en... onze toekomst ligt daar.'' De tuinier wijst berustend in de richting van de aangrenzende bosjes, iets verderop. De lokale begraafplaats.

Dokument: Klein Italië in Delft, NCRV, Ned.1, 23.00-23.45u.