Geheime evacuatie uranium

Russen, Amerikanen, Joegoslaven en deskundigen van het IAEA (het internationale atoomagentschap in Wenen) hebben afgelopen donderdag gezamenlijk 48 kilo verrijkt uranium van Belgrado overgebracht naar Rusland. De operatie werd onder strikte geheimhouding uitgevoerd.

Het uranium was afkomstig van een Joegoslavisch researchinstituut. Het wordt in Rusland gereedgemaakt voor hergebruik voor een niet-militair doel. Het transport van het uranium naar het vliegveld werd donderdag bewaakt door Joegoslavische legerhelikopters vanuit de lucht en 1.200 zwaarbewapende militairen op de grond, die alle wegen afzetten.

Het transport is bedoeld als de eerste van een reeks van soortgelijke operaties. De Russen en de Amerikanen bereikten onlangs overeenstemming over de overbrenging van research-uranium uit 24 verschillende instituten in zestien verschillende landen. De reactoren van die instituten hebben met elkaar gemeen dat ze door de Sovjet-Unie zijn gebouwd en dat ze sterk verouderd zijn. De betreffende instituten maken met verrijkt uranium onder andere isotopen die in de gezondheidszorg worden gebruikt. De technologie is inmiddels zo ver voortgeschreden dat daarvoor geen verrijkt uranium meer hoeft te worden gebruikt. In veel van de betreffende instituten is nauwelijks sprake van beveiliging van het uranium. De Amerikanen geven financiële hulp bij de verwerking van het uranium in Rusland. Ook particuliere organisaties als het Nuclear Threat Initiative geven geld.

De overeenkomst maakt deel uit van de internationale strijd tegen het terrorisme: de vrees bestaat dat het uranium in handen van terroristen of `schurkenstaten' zou kunnen vallen. Een Joegoslavische minister zei gisteren dat het uranium dat uit Belgrado is weggebracht voldoende was voor twee kernbommen. Sommige deskundigen houden het zelfs op drie bommen. Een Amerikaanse senator zei dat het overgebrachte uranium ,,de ruwe grondstof voor catastrofaal terrorisme'' had kunnen zijn.