Alleen maar helden bij de US Open

New York staat twee weken in het teken van de US Open. Op het streng beveiligde tennispark wordt elke dag stilgestaan bij de helden en slachtoffers van 11 september. ,,Het is duidelijk dat de sfeer op de US Open anders is dan in het verleden.''

In het immense Arthur Ashe Stadium wappert op alle dagen van de US Open de gerafelde Amerikaanse vlag die na de aanslag op het World Trade Center tussen de puinhopen van Ground Zero werd gevonden. De New Yorkers grijpen de komende veertien dagen het vierde grandslamtoernooi van het jaar aan om voor het oog van de wereld hun anonieme helden te eren. Zo staan vanavond de tennissers tijdens de openingsceremonie in de schaduw van tientallen brandweermannen, politieagenten, mariniers en dappere burgers die een taak vervulden na 11 september. Het zogenoemde A Salute to Heroes is inmiddels een bijna niet meer weg te denken tafereel geworden bij grote sportevenementen in de Verenigde Staten.

Op 10 september 2001 vertrok Lleyton Hewitt als de laatste winnaar van de open Amerikaanse tenniskampioenschappen van New York naar zijn geboorteland Australië. Terwijl de huidige nummer één van de wereldranglijst nog in het vliegtuig zat, brachten verschillende terroristische aanslagen zoveel schade toe dat de littekens bijna twaalf maanden later nog lang niet verdwenen zijn. Hewitt komt dan ook dit jaar op een `ander' US Open zijn eerste grandslamtitel verdedigen.

Al ver voor de ingang van Flushing Meadows staan talloze werknemers van de the New York Police Department opvallend en minder opvallend opgesteld. Agenten te paard, te voet en per fiets houden de bezoekersstroom scherp in de gaten. Met grote betonnen blokken is de ingang voor auto's en bussen versperd. Politieauto's met zwaailichten rijden af en aan. Voor de poorten vormen zich lange rijen van tennisliefhebbers die geduldig hun tassen laten onderzoeken en desgewenst vragen beantwoorden. Het Amerikaanse publiek moet het dit jaar doen zonder blikjes frisdrank, koelboxen, rugzakken en videocamera's. Die zijn verboden. Grote blauwe borden bij de ingangen herinneren de bezoekers daar nog eens aan.

Politieagenten in burger houden op verschillende punten in het park nauwgezet het publiek in de gaten. In tegenstelling tot het toernooi van Wimbledon blijven de kleedkamers en playerslounge wel gewoon toegankelijk voor de media en worden de tennissers niet voortdurend vergezeld door meerdere bodyguards. Terwijl Sjeng Schalken voor de training op zijn gemak handtekeningen uitdeelt aan de Amerikaanse jeugd, kijkt een zwaargebouwde politieman achter hem of er in de grote groene prullenbak geen verdachte pakjes zitten.

Iedereen die tijdens het toernooi dagelijks op het tennispark werkt – zoals de ballenjongens, het personeel in de hamburgertenten, de scouts, de racketbespanners, de media en natuurlijk de tennissers zelf – heeft zich ruim voor het toernooi al verplicht bloot gesteld aan uitgebreid onderzoek van onder meer de FBI. Degenen die zich niet wensten te laten doorlichten door de Amerikaanse overheid kregen simpelweg geen accreditatie voor het toernooi. ,,Het is duidelijk dat de sfeer op de US Open anders is dan in het verleden'', zegt een woordvoerder van de Amerikaanse tennisbond. ,,Maar we hadden geen keus.''

Ook de groep van zeven Nederlandse tennissers die vanaf vandaag aan het hoofdtoernooi in New York begint, heeft zich moeten onderwerpen aan de eisen van de organisatie. ,,Twee maanden geleden moest ik voor mezelf en van iedereen die ik mee wilde nemen al een uitgebreide lijst met vragen invullen. En van iedereen moest ik een foto opsturen'', zegt Raemon Sluiter in de playerslounge. ,,Voor de rest zie je wel dat er wat meer veiligheidsmensen aanwezig zijn hier.''

Slechts een paar dagen voor 11 september 2001 had Sluiter nog in New York aan de voet van het World Trade Center gestaan toen hij via de Amerikaanse stad terugkeerde van een vakantie in Midden-Amerika. Bijna een jaar later komen ook bij hem de herinneringen aan de aanslag weer naar boven nu hij op enkele kilometers afstand slaapt van het gapende gat op Ground Zero. Sluiter gaat echter niet zoals duizenden anderen kijken naar de plek waar de torens zijn weggevaagd. ,,Nee, daar heb ik niet zo'n trek in'', zegt de Rotterdamse tennisser. ,,Het is heel erg wat daar is gebeurd, maar ik hoef het niet te zien. Ik ben niet zo'n ramptoerist.''

Anderen zullen wel ingaan op de uitnodiging van de Amerikaanse tennisbond om op de laatste dag van het toernooi een bezoek te brengen aan het rampgebied. Samen met duizenden anderen schuifelen ze dan langs de hekken die op Ground Zero staan. Daar klinkt nog altijd het geluid van boren en graafmachines; het reusachtige gebouw van de Deutsch Bank tegenover de verdwenen tweelingtorens is nog afgedekt met zwarte stof. Op honderden meters hoog is de Amerikaanse vlag tegen de gevel gespannen. `We will always remember the victims', staat er met grote letters onder geschreven.

De Amerikaanse tennisster Alexandra Stevenson denkt nog vrijwel dagelijks aan de rampdag waarop ze twee goede bekenden verloor. Een vriendin uit haar schooltijd overleed in de bij Somerset neergestorte flight 93 van United Airlines en in New York stierf US Open bestuurder Manny DelValle, in het dagelijks leven lid van de brandweer. Stevenson en DelValle hadden vorig jaar het plan elkaar op 13 september te ontmoeten in World Trade Center's Windows on the World.

Stevenson, die dit jaar voor het eerst doordrong tot de beste 25 tennissters van de wereld, draagt dit seizoen op aan DelValle. ,,Als je bedenkt wat er toen is gebeurd stelt deze sport natuurlijk niets meer voor'', zegt Stevenson, die tijdens de Arthur Ashe Kids Day het publiek vermaakt door met dezelfde excentrieke haardracht te verschijnen als Oracene Williams, de moeder van Venus en Serena. Want ondanks alles geldt op de US Open ook the show must go on.

Tijdens de openingsceremonie zullen vanavond de voormalige kampioenen John McEnroe en Billy Jean King samen met New Yorkse grootheden als Tony Bennett en Queen Latifah (allebei in het bezit van een of meerdere Grammy Awards) het Arthur Ashe Stadium betreden. Bennett zal voor de duizenden toeschouwers het lied America the Beautiful zingen, terwijl Latifah voor kippenvel moet zorgen met haar vertolking van het Amerikaanse volkslied. Daarnaast zullen meer dan zestig verschillende vlaggen wapperen die symbool staan voor de verschillende nationaliteiten van de deelnemers aan het tennistoernooi.

,,Dit is een heel speciaal jaar voor New York en de US Open'', zegt Arlen Kantarian, die de leiding heeft over de afdeling `Professional Tennis' van de Amerikaanse bond. ,,Tijdens onze speciale openingsceremonie zullen we de wereld welkom heten in een New York dat in zichzelf gelooft. We zullen gebruik maken van de gelegenheid om de moed en het heldendom van onze mensen te eren.''

Het tennispubliek zal vanavond ook de Amerikaanse Corina Morariu als een held eren voor haar partij in de eerste ronde tegen landgenote Serena Williams. Morariu knokte zich weer terug nadat de dokters hadden vastgesteld dat ze leukemie had. Het Showprogram eindigt met een Amerikaanse onderonsje tussen Andre Agassi en de jeugdige Robby Ginepri. Met een avondsessie waarin louter Amerikaanse tennissers te zien zijn weet de organisatie zeker dat het publiek naast hun 11 september-helden twee winnaars in de armen kan sluiten.

Verder eert de organisatie in het grootste tennisstadion ter wereld twee grootheden met een beeld. Naast een sculptuur van Arthur Ashe is de komende twee weken het standbeeld van een brandweerman te bewonderen. Op de US Open zal geen dag voorbijgaan of er wordt stilgestaan bij nine eleven.