ZELFSTANDIGHEID

Naam: Mark Deuze (33)

Woonplaats: Amsterdam

Universiteit: Rand Afrikaans University (Johannesburg, Zuid-Afrika)

Graad: Master of Philosophy

Beroep: Universitair docent communicatiewetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam

,,Toen ik medio jaren negentig naar Zuid-Afrika vertrok, was dat land vrijwel dagelijks in het nieuws. Nelson Mandela was kort daarvoor tot president gekozen, de lokale verkiezingen stonden voor de deur. Zuid-Afrika boeide me. Vooral de rol van de media, die tamelijk omstreden waren, riep veel vragen op. Vragen die ik als onderzoeker deels hoopte te beantwoorden. Zou de pers ook na de apartheid als spreekbuis van de overheid fungeren? Of wilde Mandela daar een eind aan maken?

,,Het Zuid-Afrikaanse hogeronderwijssysteem heeft veel weg van het Amerikaanse en het Britse model. Het studieaanbod is breed en gefragmenteerd. Studenten hebben een grote keuzevrijheid. Zo kreeg ik de mogelijkheid om mijn onderzoek bij twee faculteiten – geschiedenis en communicatiewetenschappen – onder te brengen. `Wij regelen dat er iemand aanspreekbaar is voor jou', werd mij bij aankomst meegedeeld. `Ga jij maar lekker je scriptie schrijven.' Wat een cultuurschok! In Zuid-Afrika wordt van studenten verwacht dat ze hun wetenschappelijk onderwerp zelfstandig, kritisch en reflectief benaderen. Die aanpak staat haaks op de Nederlandse praktijk.

,,Dat Nederland straks overstapt op het Angelsaksische onderwijsmodel lijkt mij een goede zaak. Zowel inhoudelijk als didactisch is het superieur aan ons huidige onderwijssysteem. Wel vraag ik mij af hoe ver dat model zal worden doorgevoerd; verandert alleen de structuur, of ook de vakinhoud en organisatie? De geschiedenis van bestuurlijke vernieuwing leert dat oude modellen niet zomaar verdwijnen. Het gevaar is dat we vanaf september een tweeslachtig onderwijssysteem krijgen.

,,Alles valt of staat met de begeleiding. Je kunt Nederlandse studenten niet naar een collegezaal met computer dirigeren en ze aanmoedigen `het uit te zoeken'. Ik houd mijn hart een beetje vast.''