Segregatie in de videoclip

Enige tijd geleden werden in deze krant de dames Gwen Stefani en Eve uitgeroepen tot ultieme hiphop-rebellen omdat de blonde en de zwarte in de clip van Let Me Blow Ya Mind een saai feestje verstoorden. De mannelijke rappers zijn allang geen rebellen meer, volgens de schrijfster, die er zijdelings op wees dat in de hedendaagse hiphop- en r&b-clips blanken doorgaans ver te zoeken zijn. Daar heerst meer segregatie dan in een zuidelijk plattelandsstadje van de jaren vijftig, met dit verschil dat er in de wereld van de clips aanzienlijk meer rijkdom te verdelen valt dan in de grauwe, zwart-witte werkelijkheid van toen – en nu, als je een niet al te kansrijke zwarte bent.

Recente clips laten zien dat het nog niet anders is. In Feel It Boy kuieren Janet Jackson en reggaester Beenie Man (reggae komt weer in de mode, namelijk) over een strand dat bijna uitsluitend bevolkt wordt door mensen van een ras dat niet meer bijgekleurd hoeft te worden en in My Neck, My Back uit het kersverse rapfenomeen Khia haar obsceniteiten te midden van gretige, zwarte jongeheren.

Die segregatie in de clips is merkwaardig, als je bedenkt dat die niet van bovenaf opgelegd is (althans, dat zou wel erg cynisch zijn) en dat rap en r&b, zwarte stijlen eigenlijk, tegenwoordig ook een aanzienlijk blank publiek trekken. Het is alsof al die artiesten, en hun clipmakers, de ideeën in praktijk brengen van een radicale zwarte leider als Malcolm X. Die zag in een vorm van gescheiden ontwikkeling de beste kansen voor verheffing van zijn rasgenoten, ver weg van het verderfelijke blanke ras. Het enige wat hij graag geïntegreerd zag was de melk in zijn koffie, is een bekende uitspraak van hem. Na een reis naar Mekka matigde hij zijn standpunten overigens, wat niet verhinderde dat hij in 1965 viel door moordenaarshand. Hoe dan ook, als dat de (onuitgesproken en wellicht onbewuste) boodschap van zulke clips is, is het er een van onvervalste zwarte rebellie. Toch is de boodschap van de clip van Angie Stones Brother (de remix met Alicia Keyes en, opnieuw, Eve) wat verheffender. Hierin laat ze beroemde zwarte mannen opdraven, in levenden lijve of in de vorm van bestaand beeldmateriaal. Zwarte mannen hebben een slechte naam, zei ze in een interview op MTV, en met deze clip wilde ze laten zien dat 't niet allemaal klootzakken zijn.