LEEUWINNEN KIEZEN HET LIEFST EEN MANNETJE MET DONKERE MANEN

Het lijkt niet erg voordelig om op de hete Afrikaanse savanne met een donkergekleurde weelderige haardos rond te lopen. Toch hebben leeuwenmannen baat bij hun lange donkere haren: zij maken extra indruk op hun concurrenten èn op de vrouwtjes. (Science, 23 aug).

Biologen Peyton West en Craig Packer van de Universiteit van Minnesota voerden in het Serengeti National Park in Tanzania een serie experimenten uit die definitief zouden moeten uitwijzen of de vaak geopperde veronderstelling klopt dat de manen van de Afrikaanse leeuw (Panthera leo) een belangrijke functie vervullen bij de partnerselectie.

Met behulp van de foto's en gegevens die Packer sinds 24 jaar heeft verzameld over de leeuwenpopulatie van de Serengeti keken de onderzoekers welk effect het soort manen op de mannetjes had. Leeuwenmannen met langere, donkere manen waren er fysiek duidelijk beter aan toe dan hun blonde kortharige seksegenoten. Ze waren volgroeider, hadden een hoger testosteronniveau in hun bloed, hadden minder verwondingen en waren beter doorvoed.

In een experiment waarbij de onderzoekers een leeuwenpop telkens met verschillende manen in het veld plaatsten, testten zij of lange, donkere manen uiterlijk ook tot een verhoogde status leidden. Dat bleek inderdaad het geval: andere mannetjes meden de pop met lange donkere manen, maar zochten wel het gezelschap van een pop met blonde en korte manen. Vrouwtjes vertoonden zich in de buurt van de lang-donkerharige, maar hadden geen speciale interesse in de lichte variant.

De woeste manen zijn echter niet zonder kosten voor de drager. Met behulp van een infraroodcamera zagen de onderzoekers dat deze dieren aanzienlijk meer zonnewarmte opnemen dan hun lichtere soortgenoten. Ze kampen daardoor met een hogere huidtemperatuur, afwijkend sperma, en met een verminderde eetlust tijdens de hete maanden. Dat betekent dat in hetere omstandigheden de kosten wel eens tegen de baten zouden kunnen opwegen.

Inderdaad blijkt dat leeuwenmannen uit het snikhete Tsavo National Park het allemaal zonder manen stellen. En de inmiddels uitgestorven soorten de Abessijnse leeuw en de Kaapse leeuw die leefden in gematigder klimaten hadden inderdaad donkerder en weelderiger manen dan de savanneleeuw.

De zweedse bioloog Göran Spong constateert in een commentaar in Science echter dat de Amerikanen nog geen definitief bewijs hebben geleverd dat de manen net als een pauwenstaart dienen om vrouwtjes te imponeren. De alternatieve verklaring voor het bestaan van manen, namelijk dat zij beschermen tegen verwondingen bij een gevecht, hebben de onderzoekers immers niet uitgesloten.