Kermis in de hel

Niets aan de Eneco Tour deugt. De naam niet, het weer niet, start- en aankomstplaatsen niet, het tv-verslag niet, winnaars niet, het vuilgele shirt van de leider nog het allerminst. Kermis in de hel, kermis in de polder. Doe mij maar de Ronde van Murcia. Toch werd de Eneco Tour her en der `het meest spraakmakende wielerevenement van Nederland' genoemd. Kinderen weten beter.

De Eneco Tour: dan krijg je dus Edje Nijpels met de rode vlag in de wagen van de koersdirecteur. Lieve jongen, schitterende publieksspeler, ordentelijke regent van Hare Majesteit, maar die rode vlag is er te veel aan. Vlag en man zijn niet organisch verbonden. Sterker nog, ze horen elkaar uit te sluiten. De heer Nijpels heeft een sponsorhoofd en in de Ronde van Nederland mag ik toch graag een rimpel van Briek Schotte terugzien, zelfs in de wagen van de koersdirecteur.

Waarom de Eneco Tour? Waarom niet de Ronde van de Vinkeveense plassen of de Ronde van de Drentse veenbrand of de Ronde van de Limburgse vlaaien of de Ronde van de Zeeuwse mosselen of gewoon de Ronde van Nederland? Wielrenners – de noblesse van het arbeiderisme – zet je toch niet aan het gas. Nergens in het buitenland wordt de Texaco Ronde gereden of de Farmes Frites Tour, laat staan de Driedaagse van Microsoft. In normale landen houden ze het op de Ronde van de Drie Valleien, Dwars door België, de Ronde van het Baskenland, Tirreno-Adriatico. In het allerdomste wielerland ter wereld – Zwitserland – zal geen dronken schaapherder er aan denken de Ronde van de Koekoeksklok te organiseren.

Gevoel voor traditie heet dat.

Een tijdrit in Almelo: nou ja zeg, in Almelo waai je langs. Je vliegt er doorheen, op weg naar beschutting tegen wind en zure gezichten. Oscar Freire, Erik Zabel. Victor Hugo Peña hebben in Almelo niets te zoeken. Almelo is in het beste geval een zandbak voor Erik Dekker en voor Leon van Bon.

Nog zoiets, de aankomst van de slotetappe ligt in Landgraaf. De enige die in het kippenhok Landgraaf ooit de Champs Elysées heeft zien schemeren was Thijs Wöltgens, om drie uur 's nachts. Jean Nelissen droomde dapper mee, maar ook hij bracht de werkelijkheid geen stap dichterbij. Landgraaf bleef wat het was: een enclave van leegte en weemoed.

De Eneco Tour is een gotspe. In deze Ronde werkt de ware sensatie met nachtploegen. Iedere avond halen ploegleiders, mecaniciens en soigneurs hun hart op in Sauna Diana in Zundert. In de nachtclub van de onsterfelijke Corry die ooit met een bus zo prominent aanwezig was in de Tour de France voor de renners van MG-GB. Toen nog de bus van Mario Cipollini. De Sauna Diana-bus was beschilderd met langbenige Hollandse pin-ups. En daar lust het werkvolk van Fassa Bortolo, US Postal, Lotto en Rabo nog steeds pap van. In Zundert werd de voorbije dagen de echte Ronde van Nederland gereden. Want Corry heeft niet alleen meiden in de aanbieding, ze heeft ook een groot wielerhart te vergeven. Een soort Billie Holiday-achtig absolutisme van liefde voor les petits gens, voor de dwangarbeiders van de weg.

Niet Eneco, Corry Simons is de Ronde van Nederland.

Een Colombiaan begint vandaag als leider aan de slotetappe. Dat is pas internationalisatie van de wielersport. In het vlakste land ter wereld rijdt een Zuid-Amerikaanse latino uit de bergen de concurrentie uit het wiel. Straks maken we nog mee dat een Eskimo de Ronde van Curaçao wint. Waarom ook niet? Hein Verbuggen wil de wereld, de renners geven hem de wereld, zo niet op eigen kracht dan toch op de kracht van combines en van het mercantiele compromis.

Ik begroet sponsors van harte. Zij zijn onmisbaar voor de sport. Maar in Nederland is de macht aan de sponsors en dat deugt niet. De Eneco Tour, Nuon, de Holland Casino Eredivisie, waarom Yab Yum niet in glanzende brokaatletters op het shirtje van Rafael van der Vaart? Jawel, liever Yab Yum als sponsor van Ajax dan de mormonenkerk als sponsor van de Olympische Spelen, maar toch: ook in de imago-industrie is er een ondergrens. Straks neemt de Hakkelaar Volendam over en waar staan we dan met onze nationale exportethiek `goed fatsoen'?

Is het ethische soortelijk gewicht van Philips dan zoveel beter? Of dat van ABN Amro,van Rabobank, van Amev en Aegon? Nee, dat is het niet. Maar zij leggen Erica Terpstra te slapen en laten de sport verder de sport. Zij hebben geleerd dat de schijn van deemoed lucratiever is. Zij hebben de roomse hypocrisie heruitgevonden. Bouwheren zeg maar.