Falen

De jaren negentig, zegt Gay Talese, zijn voor hem uitgelopen op een `totale mislukking'.

Talese (70) is schrijver van bestsellers over de New York Times, de maffia, seks in Amerika en zijn Italiaans-Amerikaanse voorouders. In oktober komt een nieuwe druk uit van zijn boek The Bridge, over de Verrazano-Narrows Bridge tussen Staten Island en Brooklyn, waarin hij onder meer bouwvakkers interviewt die na de brug aan de inmiddels ter ziele Twin Towers hebben gewerkt. Volgens hen zouden de Towers zijn gebouwd met te licht en goedkoop materiaal.

Het afgelopen decennium begon Talese vier keer aan een nieuw boek. ,,Misschien is het het lot van de non-fictieschrijver'', verzucht hij op de veranda van zijn zomerwoning in de badplaats Ocean City in de staat New Jersey. ,,Een romanschrijver kan het allemaal zelf bedenken. Ik heb die luxe niet.''

Drie jaar geleden was hij naar eigen zeggen `een eind op weg' met een boek over failliete restaurants in New York. Niet ver van waar hij woont, aan de 61ste straat in Manhattan, was een eetgelegenheid gevestigd die vrijwel ieder jaar van eigenaar en keuken wisselde. Talese reisde de halve wereld rond, sprak met alle oud-eigenaars van het restaurant, maar hij kreeg het verhaal niet rond.

,,Dat was het derde project dat ik niet tot een goed einde wist te brengen'', zegt Talese nu. ,,Begin jaren negentig begon ik aan een verhaal over een zwarte man die ik in de jaren vijftig had leren kennen in Alabama, waar ik studeerde. Hij was verliefd op een getrouwde blanke vrouw en vast van plan haar te veroveren. Ik weet niet of je je realiseert wat dat betekent: een zwarte man die in die tijd in het diepe zuiden van Amerika een blanke vrouw het hof maakte, een getrouwde vrouw bovendien. Toen, in het tijdperk voor de burgerrechten, was het spelen met je leven. Hij wist dat. En het mooie is, ruim tien jaar later was hij met haar getrouwd. Maar zijn leven en dat van haar kwamen daarna niet van de grond. Ik heb nog steeds contact met hem, maar het lukt mij maar niet zijn verhaal op te schrijven.''

Daarna, midden jaren negentig, raakte Talese in de ban van Lorena Bobitt en haar man John, van wie zij na een echtelijke ruzie de penis had afgesneden terwijl hij sliep. Ze had de penis vervolgens in de auto meegenomen en ergens onderweg het raam uitgekieperd. Wonder boven wonder werd hij later gevonden en weer aangenaaid. ,,Ik sprak met iedereen'', vervolgt Talese geanimeerd, ,,van de man die het geslacht vond tot en met de chirurg die het min of meer weer tot leven wist te wekken. Het ging mis toen John Wayne Bobitt, een marinier die van zijn nood een deugd maakte en een tweede carrière was begonnen als pornoster, achteraf geld vroeg voor mijn interviews met hem. Dat weigerde ik, en daarmee was het boek van de baan.''

In de zomer van 1999 vond het wereldkampioenschap voetbal voor vrouwen plaats. Amerika speelde de finale tegen China en won, in de verlenging, na het nemen van penalty's. ,,Vlak voor tijd miste de Chinese middenvelder Liu Ying een opgelegde kans'', zegt Talese. ,,Had zij gescoord, dan had China gewonnen. Ik was nieuwsgierig naar haar, naar de manier waarop Chinese sporters omgaan met verlies. Ik ben haar achterna gereisd en een half jaar in China gebleven. Ying was zeer anti-Amerikaans, vanwege het bombardement van de NAVO op de Chinese ambassade in Belgrado. Dankzij haar weet ik nu wat jonge Chinese vrouwen van het leven verwachten. Amerikaanse vrouwen van in de twintig willen een sportauto, in China is men blij met een fiets.''

De reis leidde niet rechtstreeks, maar mogelijk wel indirect tot een boek. ,,Die gemiste kans van Ying bleef maar in mijn gedachten'', zegt Talese. ,,En toen, ineens, wist ik het: mijn boek moest gaan over falen. Mijn hele journalistieke leven ben ik daarin meer geïnteresseerd geweest dan in succes. Uit eigen ervaring weet ik hoe het voelt om ergens aan te beginnen en het niet tot een goed einde te brengen. Het boek dat ik nu schrijf gaat over de eenzaamheid van een schrijver die geen deadlines heeft en wordt gekweld door twijfels aan eigen kunnen. Het gaat over een halve buitenlander die de tweede helft van de twintigste eeuw in de VS beschrijft door de ogen van de mensen die hij heeft gekend.''

Nog een jaar, schat Talese, en dan kan het naar de drukker.