Een afdankertje uit de oorlog

Een bijzondere hobby is vaak een dure aanlegenheid. Jan Voeten bijvoorbeeld is deeltijdeigenaar van twee oude vliegtuigen. Wat kost dat nou?

Jan en Ineke Voeten gaan elk jaar een weekendje naar Woburn Abbey, iets ten noorden van Londen, voor een weekend in jaren-twintig--stijl. Charleston-kleding mee, `parelketting' in de rugzak en niet te vergeten een hoedje met veren. Ze arriveren er per vliegtuig. Per eigen vliegtuig wel te verstaan. Want Jan is mede-eigenaar van twee oldtimer-vliegtuigen: een Piper Cub uit 1954 en een Tiger Moth (het type waarin prins Bernhard ooit leerde vliegen) uit 1939. ,,Een geweldig festijn'' , vinden ze allebei. ,,Er zijn wel zestig tot zeventig oude vliegtuigen.''

Aanvankelijk deelde Voeten de Piper met drie anderen, was hij voor 75 procent eigenaar van de Tiger Moth en was hij medebezitter van nog twee andere vliegtuigen, maar dat werd te duur en kostte te veel tijd. ,,Aan verzekeringen, onderhoud en vliegkosten was ik zo'n 15.000 gulden per jaar kwijt. Bovendien ben je vaak lang op zoek naar onderdelen; ik kwam gewoon niet meer aan vliegen toe.'' Voeten besloot twee vliegtuigen af te stoten en meer `aandeelhouders' te zoeken voor de resterende twee. Nu is de Piper Cub eigendom van vier personen en wordt de Tiger Moth beheerd door een maatschap van acht mensen. ,,Ik deel nu de lusten en de lasten'', aldus Voeten. ,,En dat scheelt circa 10.000 gulden per jaar.''

Hij heeft alle financiële gegevens van zijn vliegtuigen keurig op een rijtje. ,,Voor de vaste kosten van de Tiger Moth, zoals verzekering, stalling en de zendvergunning voor de radio, reserveren we jaarlijks 5.500 euro. Daarvoor storten alle eigenaren maandelijks een bedrag. Daarnaast zijn er de variabele kosten. Wie vliegt, betaalt 120 euro per uur.'' De Tiger Moth voor de niet-kenners: een dubbeldeks linnen `cabrio'-vliegtuig met een stalen frame en twee zitplaatsen is voor 42.500 pond verzekerd, wat jaarlijks een premie vergt van 2.750 euro. ,,De Tiger Moth is tot 1944 gebouwd als opleidingsvliegtuig voor de Royal Air Force'', vertelt Voeten. ,,Na de oorlog werden ze voor honderd pond verkocht, niemand hoefde ze meer.'' Zelf kocht hij de Tiger Moth in 1991 voor 32.000 pond van een Engelse popster.

De Piper Cub, een verbindings- en verkenningsvliegtuig dat zijn carrière begon bij de Nederlandse Luchtmacht, kocht hij in 1990 voor 40.000 gulden. ,,Het is de laatste in Nederland met een 90 pk-motor, je moet 'm, net als de Tiger Moth, aanslingeren, want hij heeft geen elektrisch systeem.'' Het vliegtuig is verzekerd voor 27.500 euro.

Onderhoud is de grootste kostenpost. Zo is de motor van de Tiger Moth momenteel in Engeland voor revisie en moet de romp van de Piper komende winter helemaal uit elkaar: het toestel wordt voorzien van nieuw linnen en alle onderdelen worden gereviseerd en indien nodig vervangen. Voeten: ,,De motor moet elke 2.200 vlieguren volledig gereviseerd worden''. Dat lijkt omslachtiger dan het in werkelijkheid is, aangezien de Piper jaarlijks niet meer dan 125 uur in de lucht is. Met de Tiger Moth wordt nog minder gevlogen, circa 75 uur per jaar. Bovendien krijgen beide kisten elke vijftig vlieguren een inspectie en jaarlijks een soort apk-keuring. Na de grote onderhoudsbeurt gaat de verzekering, die na 11 september 2001 toch al gestegen was, verder omhoog. ,,Over de premie zijn we nog in onderhandeling'', aldus Voeten.

De diverse eigenaren, onder wie een landbouwkundige en een gezagvoerder van de KLM, lopen elkaar nooit in de weg, volgens Voeten, die zelf als adviseur op Schiphol werkt en nauw betrokken is bij de aanleg van de vijfde baan. ,,De meesten zijn ook nog lid van een andere maatschap.'' Zelf vliegt Voeten circa 25 uur per jaar. ,,Het blijft bij uitjes in het weekend en af en toe naar het buitenland. Een dagje Antwerpen bijvoorbeeld of een weekje kamperen in Frankrijk.'' Het liefst neemt hij dan de Tiger Moth. ,,Die vind ik toch het mooist. Je zit dichter bij de natuur, het is romantischer. Maar de Piper is comfortabeler: daar zit je echt in een cabine, met een kacheltje erbij.''

Voeten is een van de oprichters van het Vliegend Museum Seppe, bij Oudenbosch. Zijn beide toestellen maken deel uit van de zestien vliegtuigen omvattende collectie. Ook de Gipsy Moth uit 1928, de voorloper van de Tiger Moth, die figureerde in de film `Out of Africa', is er te zien. Wensen op vliegtuiggebied heeft hij nauwelijks meer. ,,Toen ik 15 jaar was, had ik een lijstje met alle vliegtuigen waar ik ooit in wilde vliegen. Op een na is dat allemaal gelukt. Mijn enige wens is nu nog om het museum heel bekend te maken.''

Dit is het eerste deel in een serie over de financiering van kostbare bezittingen.