Speciale rechtbank VS keurt wetten minister Ashcroft af

Een speciale rechtbank in de Verenigde Staten heeft de minister van Justitie, John Ashcroft, in mei gedwongen wetgeving met betrekking tot onderzoek naar en het afluisteren van vermeende terroristen aan te passen.

De maatregelen brachten volgens de Foreign Intelligence Surveillance Court de privacy van Amerikaanse burgers in gevaar.

De uitspraak van de rechtbank werd nu pas bekend omdat het ministerie van Defensie bezwaar heeft aangetekend. De Foreign Intelligence Surveillance Court, die moet worden ingeschakeld bij geheime beraadslagingen van de regering, openbaart zelden zijn uitspraken. De laatste keer was twintig jaar geleden.

Volgens een woordvoerder van het ministerie beperkt de rechtbank met zijn uitspraak de zogenoemde US Patriot Act, die na de aanslagen van 11 september werd ingesteld om terroristen op te sporen. ,,Ze [de rechters] hebben ons inziens de Patriot Act verkeerd geïnterpreteerd, en het effect hiervan is dat ons werk wordt beperkt'', aldus de woordvoerder.

In maart gaf minister Ashcroft per memo de directeur van de federale recherche (FBI), Robert Mueller, instructies die het voor de FBI makkelijker moesten maken informatie uit te wisselen tussen opsporingsteams die zich met terrorisme bezighielden en teams die strafrechtelijk onderzoek deden. Volgens het ministerie waren deze instructies gerechtvaardigd onder de Patriot Act. De Foreign Intelligence Surveillance Court meende echter dat de instructies van Ashcroft de FBI onder meer de ruimte gaven ook `gewone' verdachten af te luisteren. Bij strafrechtelijke zaken moet de openbare aanklager bij de rechtbank aanvragen of een verdachte mag worden afgeluisterd, en moet hij daarbij aan strikte eisen voldoen. De rechtbank gaf in zijn zeldzame openbare berisping te kennen dat ze vreesde dat de regering de spionagewet ,,probeerde aan te passen'' met omzeiling van het Congres.

Toen de US Patriot Act werd ingesteld, vreesden critici al dat de regering-Bush zou proberen een aantal wetten aan te passen. De burgerrechtenorganisatie American Civil Liberties Union zei gisteren ,,verbaasd'' te zijn dat het ministerie van Defensie en de FBI probeerden het vierde amendement van de grondwet te omzeilen. De Foreign Intelligence Surveillance Court meldde gisteren eveneens een ,,alarmerend aantal'' fouten in aanvragen van de FBI voor aanhoudingsbevelen te constateren. In 2000 maakte de recherche 75 fouten, en werd de rechtbank herhaaldelijk misleid.