Partij van Miloševic: twee kandidaten

De Servische Socialistische Partij (SPS) heeft gisteren, tegen de zin van haar voorzitter Slobodan Miloševic, Servië's bekendste acteur Velimir Živojinovic naar voren geschoven als haar kandidaat bij de Servische presidentsverkiezingen van 29 september. Er is echter een rivaliserende SPD-kandidaat: de anti-Miloševic-gezinde vleugel binnen de SPS stelde gisteren Branislav Ivkovic kandidaat.

Živojinovic bestempelde zijn kandidatuur voor het Servische presidentschap als ,,mijn moeilijkste rol, en misschien wel mijn beste''. De 69-jarige acteur is parlementslid namens de SPS. Hij staat bekend als een neo-communist en heeft naam gemaakt als filmster in oorlogsfilms, waarin Joegoslavische partizanen het met veel succes opnemen tegen nazi-bezetters. Hij verklaarde vol vertrouwen te zijn in de overwinning: ,,Ik ben in mijn hele leven nog nooit verslagen.''

Het Miloševic-gezinde deel van het SPS-bestuur heeft dagenlang over de kandidatuur gediscussieerd. De partij had aanvankelijk het liefst Miloševic naar voren geschoven, al werd daarbij niet duidelijk gemaakt hoe Miloševic vanuit Den Haag (waar hij wegens oorlogsmisdaden terecht staat) president van Servië kan zijn. Maar het Servische Constitutionele Hof bepaalde dat de grondwet een kandidatuur van Miloševic verbiedt, aangezien hij al twee keer president van Servië is geweest en een derde termijn niet is toegestaan.

Miloševic zelf meldde zich vervolgens vanuit zijn Scheveningse cel: per fax liet hij het partijbestuur weten dat de SPS zich moet scharen achter de ultranationalist Vojislav Šešelj, de leider van de Servische Radicale Partij die zich (opnieuw) kandidaat heeft gesteld voor het Servische presidentschap. Dat wilde het SPS-bestuur echter niet, waarna het debat over een eigen kandidaat begon. Woensdag meldde een partijwoordvoerder dat Miloševic zou worden geconsulteerd over de twee kandidaten die op dat moment naar de partijnominatie dongen. Of de ex-president advies heeft uitgebracht is niet duidelijk: in Belgrado werd slechts gezegd dat Miloševic ,,op de hoogte is gebracht'' van het besluit van het partijbestuur. Het geheel laat waarnemers met de indruk achter dat de oud-president in toenemende mate geïsoleerd raakt van zijn eigen achterban – maar ook dat de SPS zelf binnen de Joegoslavische politiek gemarginaliseerd wordt. Dat geldt des te meer nu er twee SPS-kandidaten naar voren worden geschoven. Branislav Ivkovic (50), bouwkundig ingenieur, staat bekend als hervormingsgezind. Miloševic eiste in april dat hij uit de partij zou worden gezet.

Volgens peilingen zijn er op 29 september maar twee echte kanshebbers: de Joegoslavische vice-premier Miroljub Labus, namens de regerende coalitie DOS, en de Joegoslavische president Vojislav Koštunica, die zich overigens nog niet kandidaat heeft gesteld.