Nieuw middel tegen antrax

Amerikaanse onderzoekers hebben een nieuw antibioticum tegen antrax (miltvuur) ontwikkeld, dat veel angst voor terroristisch gebruik van antrax kan wegnemen.

Het antibioticum is een eiwit dat door een virus wordt geproduceerd en zeer selectief uitsluitend antrax-bacteriën uitschakelt. Muizen die met het eiwit werden ingeënt bleken een antrax-infectie goed te doorstaan.

Het werk van de onderzoeksgroep van Raymond Schuch van de Rockefeller University is deze week gepubliceerd in Nature (22 augustus). Het artikel legt het accent op het feit dat het kwaadwillenden moeilijk zal vallen antrax-bacteriën te kweken die resistent zijn tegen het nieuwe middel. Het antibioticum, aangeduid met PlyG, is een enzym dat de celwand van de antrax-bacteriën oplost. Op theoretische grond wordt aangenomen dat niet makkelijk resistentie tegen deze werking ontstaat. Experimenteel onderzoek heeft dit bevestigd.

De moedwillige verspreiding van antrax, kort na de terroristische aanslagen van 11 september vorig jaar in New York en Washington, bracht grote verontrusting teweeg. Amerikaanse gezondheidsautoriteiten vreesden dat de onbekende terrorist een antrax-stam zou verspreiden die resistent was tegen de gangbare antibiotica. Technisch is het niet al te moeilijk zulke stammen te `maken' of op te sporen in de natuur. Mensen die met antrax zijn geïnfecteerd en die niet binnen een paar dagen met een – werkzaam – antibioticum worden behandeld zijn meestal niet meer te redden.

Het nieuwe preparaat PlyG heeft dezelfde zwakte als de oude antibiotica, het werkt niet meer als de infectie al te oud is. Maar zijn kracht is dat het waarschijnlijk niet gauw tevergeefs wordt ingezet, als de kans op resistentie werkelijk klein is. Bovendien lijkt PlyG ook uitstekend geschikt voor een zeer snelle, gevoelige en selectieve test op aanwezigheid van antrax. Daaraan is, juist met het oog op de noodzaak van snelle behandeling, een grote behoefte.

Er is nog steeds veel belangstelling voor trefzekere medicijnen tegen antrax omdat vaccinatie-programma's door technische problemen moeizaam van de grond komen. Ook lijkt het niet ondenkbaar dat terroristen antrax-stammen maken die de verworven immuniteit doorbreken.