Waarheidsvinding in de bouw

Vandaag begint de parlementaire enquête naar fraude in de bouw. Veertien dagen lang zullen bouwers, ambtenaren, bewindslieden en bestuurders zich tegenover de enquêtecommissie moeten verantwoorden voor wat zij tot nu toe normaal vonden. Op momenten dat het minder spannend is, kunt u zich spelenderwijs inleven met het Bouwfraudespel.

Kamerlid Marijke Vos (GroenLinks) kan na maanden voorbereiding vanaf vandaag laten zien wat ze weet. ,,Er is veel boven water gekomen en veel aan de hand in de sector'', zei de voorzitter afgelopen maandag bij de technische uitleg van haar parlementaire enquêtecommissie bouwnijverheid. Die commissie verhoort vanaf vandaag veertien dagen lang, verspreid over een kleine vier weken, bouwers, ambtenaren, bewindslieden en bestuurders van belangenorganisaties in de oude zaal van de Tweede Kamer in Den Haag.

Nadat de commissie zich morgen heeft verdiept in het praktijkvoorbeeld van een aanbesteding in Den Helder, volgen komende week verhoren op maandag, woensdag en donderdag. Wie gehoord zullen worden maakt de commissie telkens pas op de laatste verhoordag voorafgaand aan de nieuwe week bekend. Dit doet zij om ruimte te hebben om te kunnen schuiven, mocht dat nodig zijn.

De verhoren van de week daarop, op maandag 2, woensdag 4, donderdag 5 en vrijdag 6 september, zijn ingeruimd voor de schaduwboekhouding van Ad Bos, de klokkenluider die als oud-directeur van het Groningse bouwbedrijf Koop Tjuchem als eerste naar buiten trad over de gangbare praktijken in de bouwnijverheid. Het valt te verwachten dat Bos, die vandaag ook zou verschijnen, deze week opnieuw opgeroepen wordt.

Maandag 9, woensdag 11 en donderdag 12 september zijn gereserveerd voor verhoren over de bouw van de Schipholspoortunnel. Bij dit project werd een omvangrijke bouwfraude geconstateerd. De aannemers schreven overwinsten weg met valse facturen, maar de zaak werd geschikt.

Die donderdag wordt, samen met vrijdag 13 september en maandag 16 september, gebruikt voor onderzoek naar de rol van de overheid in het systeem van prijsafspraken en mogelijke concurrentiebeperkende maatregelen. De bouw heeft de afgelopen maanden duidelijk gemaakt dat hij het terecht acht dat vergoedingen verstrekt worden voor gemaakte calculatiekosten, alvorens offerte uit te kunnen brengen.

Wat de gevolgen van de enquête zullen zijn, is nog ongewis. Waarheidsvinding en aanbevelingen voor de toekomst zijn doelen die de commissie zichzelf heeft gesteld, maar of het ook tot meer regelgeving zal leiden? In ieder geval beloven de krappe vier weken aan verhoren, die door zowel de NOS als RTL Z live uitgezonden zullen worden, spektakel aan bekentenissen over mogelijke corruptie en inzicht in de bouwsector. Ook de rol van de overheid als opdrachtgever en wetgever komt daarbij aan de orde.

Maar een parlementaire enquête levert geen constante stroom van interessante verhoren op. Voor de momenten van rust en op regenachtige zondagmiddagen is er het bouwfraudespel. U speelt het spel met maximaal vier spelers, u doet zich allen voor als bouwer. Vanzelfsprekend heeft u de wet hoog in het vaandel, maar ook de continuïteit van uw onderneming is u heel wat waard. Daarvoor zijn bouwopdrachten nodig, waartoe prijsafspraken gemaakt worden en – bij hoge uitzondering – zelfs een ambtenaar `geholpen moet worden' bepaalde informatie vrij te geven.

www.nrc.nl: dossier Bouwfraude