Nieuw: dualistisch raadsdebat

Het eerste dualistische raadsdebat in Amsterdam ging over het kabinetsbeleid. De hoofdstad maakt zich zorgen, ook over de ingangen van de stad bij het landsbestuur.

Raadslid Van Poelgeest (GroenLinks) voorspelt `sociale strijd' tegen de plannen van de Haagse coalitie CDA-LPF-VVD. Halbertsma (PvdA) vreest ontwrichting van het stadsleven, nu nuttige Melkertbanen dreigen te worden opgeheven. Huffnagel (VVD) neemt het kabinet-Balkenende in bescherming (`er wordt alleen bezuinigd op uitbreiding van het aantal Melkertbanen'). En ook Hans Res (CDA) ziet de Amsterdamse toekomst zonnig in. ,,Het komt wel goed.''

De Amsterdamse gemeenteraad heeft gisteren de eerste reguliere vergadering na haar installatie aangegrepen voor een debat over het regeringsbeleid. Dit gebeurde op initiatief van de raadsfracties van GroenLinks en de PvdA.

De nieuwe, dualistische werkwijze van de raad maakt dit mogelijk: vroeger kon de raad alleen een volwaardig debat voeren over onderwerpen die door het college van B en W werden aangedragen. Het dualisme is in meer opzichten even wennen. Omdat de burgemeester niet langer de gemeenteraad voorzit, wisselt Job Cohen regelmatig van stoel: op de ene is hij voorzitter, op de andere burgemeester.

In deze laatste functie is hij het die de vragen over het zich in Den Haag aftekenende, in belangrijke mate door bezuiniging gekenmerkte beleid summier beantwoordt. Als de cijfers duidelijk zijn, belooft Cohen, zal het college de raad aanstonds een beeld doen toekomen over de gevolgen voor de stad.

De door PvdA en GroenLinks uitgesproken wens dat het totale overzicht van de financiële mogelijkheden van Amsterdam al vóór 2 oktober beschikbaar zal zijn, slaat de Collegevoorzitter de bodem in. Op die datum zal, zoals bekend, de raad moeten beslissen over de aanleg van de Noord-Zuidlijn.

Wat de PvdA betreft is de belangrijkste inzet van het dualistische debat om van de VVD en het CDA te horen of zij zich in het licht van de nieuwe Haagse verhoudingen nog wel gebonden achten aan het collegeprogramma van PvdA, VVD en CDA. Dat blijkt het geval. Wethouders Dales (Financiën) en Maij (CDA) verzekeren de afgelopen maanden in Den Haag de vinger aan de pols te hebben gehouden.

Het debat eindigt met het aannemen van drie moties. Eén met algemene stemmen (waarin het college wordt gevraagd zo snel mogelijk uit te rekenen hoe de stad er onder Balkenende voor staat). En twee met de stemmen van CDA en Leefbaar Amsterdam tegen, waarin de Amsterdamse raad de kop in de wind gooit ten aanzien van kabinetsvoornemens op het gebied van coffeeshop-beleid, heroïne-verstrekking en het testen van xtc-pillen op house-feesten.

In de Amsterdamse raad, blijkt ook na afloop in de wandelgangen, heerst grote zorg over het gebrek aan invloed en ingangen dat de hoofdstad sinds 15 mei in Den Haag heeft. Binnen de nieuwe coalitie zijn er banden met één Kamerlid (De Grave, VVD) en één bewindsman (staatssecretaris Wijn, CDA). De traditionele vervlechting tussen de PvdA-Amsterdam en de landelijke PvdA is plots van generlei waarde, nu de PvdA in de Kamer is gehalveerd en in de oppositie zit.

Talrijk daarentegen zijn de banden tussen het landsbestuur en de stad Rotterdam, bijvoorbeeld door de vervlechting tussen LPF en Leefbaar Rotterdam merken Amsterdamse raadsleden met enige verbittering op. Henk Bakker, voorzitter van de tweemansfractie Leefbaar Amsterdam, is in het debat trouwens wel de auteur van de origineelste verdediging van het kabinet-Balkenende: ,,Van mijn zuster werd vroeger ook veel naars gezegd, maar die is nog aardig terechtgekomen.'' Maar het kleine Leefbaar Amsterdam heeft geen banden met de LPF. Voor alle zekerheid heeft het college besloten de aanstelling van een Amsterdam-lobbyist in Den Haag met kracht door te zetten.