De topman: Verkopen, die aandelen Imclone!

De bekende Amerikaanse zakenvrouw Martha Stewart heeft duizend pagina's `bewijsmateriaal' ingeleverd over haar mogelijke handel met voorkennis in aandelen Imclone. De affaire heeft haar imago als meesteres van de goede smaak behoorlijk schade toegebracht.

Zo'n duizend pagina's met faxen, uitgeprinte e-mails en gearchiveerde telefoontjes hebben Stewarts advocaten geproduceerd voor de onderzoekscommissie van het Amerikaanse Congres. Onwaarschijnlijk is dat zich daarin een bewijsstuk bevindt waaruit onomstotelijk blijkt dat Stewart misbruik heeft gemaakt van informatie die haar zou zijn toegespeeld door Imclones topman Sam Waksal. Maar vrijwel zeker bevat de stapel documenten ook geen bewijs voor haar onschuld. De kans dat Stewart vooralsnog tegen haar wil moet voorkomen om te getuigen, wordt alsmaar groter.

Een sleutelrol in de zaak speelt de 26-jarige Douglas Faneuil, die op de dag des onheils, 27 december 2001, de zaken waarnam voor zijn baas, de populaire effectenmakelaar Peter Bacanovic van zakenbank Merrill Lynch. Faneuil onderschreef eerst tegenover onderzoekers het verhaal van Stewart en Bacanovic. Er zou een afspraak bestaan dat Stewarts Imclone-aandelen hoe dan ook zouden worden verkocht als de koers onder de 60 dollar dook, een zogenaamde stop loss order. Maar nadat Faneuil tenminste twintig uur was ondervraagd door advocaten van de zakenbank en aanklagers van het openbare ministerie, beweerde hij het tegenovergestelde, namelijk dat er helemaal geen afspraak bestond, schriftelijk noch mondeling. En, mogelijk nog controversiëler, dat hij door Bacanovic was opgedragen te liegen. Deze bekentenis bracht Stewarts herhaalde verklaring dat zij over geen enkele voorkennis beschikte op zijn minst aan het wankelen.

Wat vaststaat, is dat de laatste dagen van 2001 bijzonder turbulent waren. Voor Faneuil, Bacanovic en Stewart, maar vooral voor Sam Waksal, de medicus die met zijn broer Harlan het biotechbedrijf Imclone oprichtte en zijn hoop had gevestigd op Erbitux, een kankerbestrijdend middel. Imclone had het patent op Erbitux en de farmaceutische gigant Bristol Meyer Squibb zou het dit jaar op de markt brengen. Maar er kwam iets tussen.

Woensdagavond 26 december krijgt de 55-jarige Sam Waksal, die op dat moment met een aantal beroemdheden vakantie viert op het CaraÏbische eiland St Barth, een telefoontje. Het is geen vrolijk telefoontje. De Federal Drug Administration (FDA), de overheidsinstantie die toezicht houdt op de farmaceutische industrie, had laten weten dat er op 28 december een officieel persbericht de deur uitgaat waarin staat dat Erbitux niet is goedgekeurd, wegens ontoereikende medische testgegevens.

Dat is slecht nieuws voor Imclone-beleggers. De beurswaarde van het New Yorkse bedrijfje was vrijwel uitsluitend gebaseerd op de hype rond Erbitux, een middel tegen darmkanker. Begin december bereikte het zelfs even een koers van 74 dollar. Opnieuw FDA-toestemming aanvragen zou op zijn minst een jaar duren.

Na vanuit zijn Hotel Isle de France koortsachtig te hebben gebeld en gefaxt, reist Waksal met een geleast vliegtuig van de zaak naar New York. De volgende ochtend komt een grote stroom opdrachten binnen bij Merrill Lynch en andere effectenmakelaars om Imclone-aandelen te verkopen. Waksal zelf probeert liefst 79.797 aandelen van de hand te doen, maar dat lukt niet, omdat insiders zoals hijzelf permissie nodig hebben van de bedrijfsjurist om ze te mogen verhandelen. Hij probeert ze over te hevelen naar een effectenrekening bij Bank of America, maar ook die wil niet meewerken. Waksals vader Jack en Aliza, een van Sam Waksals dochters, hebben meer geluk. Zij komen van tienduizenden aandelen af, en incasseren zo ongeveer 10 miljoen dollar.

Martha Stewart is op dat moment samen met een vriendin op weg naar Mexico voor een vakantie, en luistert tijdens een pitstop van haar privé-vliegtuig haar voicemail-berichten af. De hamvraag is nu wat het bericht dat ze krijgt aangaande Imclone precies inhoudt, en van wie het komt. Belt haar vriend Sam Waksal met de tip dat ze moet verkopen vanwege de FDA-afwijzing? Of belt Merrills assistent Doug Faneuil om haar namens Peter Bacanovic die zelf aan het strand ligt in Miami en Stewart niet te pakken krijgt – van gelijksoortig spoedadvies te voorzien? Of, en zo luidt Stewarts eigen lezing, ziet Faneuil de koers langzaam naar 60 dollar zakken en heeft hij alleen toestemming nodig van Stewart om volgens afspraak ,,uit te laden?'' Feit is dat Faneuil die dag 3.928 aandelen Imclone verkoopt uit Stewarts rekening voor de prijs van 58 dollar. Opbrengst: 227.824 dollar. Aangenomen mag worden dat Stewart de Imclone-aandelen enkele jaren eerder voor een zacht prijsje of zelfs gratis heeft gekregen van haar vriend Waksal. Een solide investering.

Wat pleit voor Stewart, zelf een voormalige effectenmakelaar, is dat ze al eerder heeft geprobeerd haar Imclone-aandelen te verkopen, toen Bristol Meyer Squibb eerder vorig jaar 1 miljard dollar bood voor 20 procent van het bedrijf. Toen raakte ze niet alles kwijt omdat het aanbod was overschreven.

Sinds de Stewart-zaak uitkwam in juni, zijn door onderzoekers diverse losse aantijgingen de wereld ingestuurd, bijvoorbeeld dat Waksal heeft gelogen tijdens zijn ondervraging door Congresleden in april, dat er geen enkel bewijs is van Stewarts stop loss order, behalve een vage notitie van Bacanovic, en dat Stewart opdracht zou hebben gegeven bewijsmateriaal te vernietigen. Stewart zelf zou hier uitsluitsel over kunnen geven. Of Bacanovic. Of Faneuil.

Bacanovic en Faneuil, die in juni met onbepaald verlof werden gestuurd door Merrill ,,wegens tegenstrijdige verklaringen over cliënten'', zijn inmiddels gebrouilleerd. Bacanovic, die bekendstond als een onberispelijk vakman en menigmaal optrad als chaperon van de alleenstaande Stewart, voelt zich bedrogen door zijn voormalige assistent. Hij duikt onder bij vrienden. Faneuil zit bij zijn ouders in Dover, een chique voorstad van Boston, en praat niet, totdat justitie hem weer nodig heeft.

Waksal tenslotte, die door vrienden steevast wordt omschreven als charmant en bevlogen, werd in mei vervangen door zijn 49-jarige broer Harlan als topman van Imclone. Deze maand werd hij niet alleen officieel in staat van beschuldiging gesteld wegens handel met voorkennis, het aanzetten daartoe, en bankfraude, maar diende Imclone bovendien een schadevergoeding tegen hem in van 7 miljoen dollar, wegens onterecht uitgekeerde vergoedingen bij zijn vertrek.

Het aandeel Imclone schommelt sinds enkele maanden rond de 8 dollar net als het aandeel Martha Stewart Living Omnimedia, dat in maart nog meer dan het dubbele noteerde.