Belastingverhoging inzet in campagne

Beide kandidaten voor het Duitse kanselierschap pleiten dezer dagen voor het verhogen van de belastingen. Een opmerkelijk standpunt zo vlak voor de verkiezingen.

De Elbe spoelt in Duitsland niet alleen huizen en koelkasten weg maar ook gangbare beginselen. Het is een basisregel van politiek handwerk dat men in een verkiezingscampagne geen belastingverhoging aankondigt. In de Duitse verkiezingsrace overbieden politici elkaar nu met hogere afdrachten aan de staat.

Bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) verraste begin deze week opponent Edmund Stoiber (CDU/CSU) met het voornemen een voorziene en inmiddels in de wet verankerde verlaging van de inkomstenbelasting per 2003 pas in 2004 in te laten gaan. Opbrengst: 6,9 miljard euro ten behoeve van de wederopbouw.

Stoiber kon hiermee niet voetstoots akkoord gaan. Oppositie is oppositie en de verkiezingen staan voor de deur. Maar in een land dat een emotionele golf van solidariteit ondergaat (privégiften voor slachtoffers inmiddels 120 miljoen euro, 100.000 vrijwilligers op de dijken) kon hij Schröders beroep op vaderlandsliefde niet zomaar dwarsbomen.

Met nóg een belastingmaatregel probeert Stoiber, die zich graag profileert met plannen voor vergaande belastingverlaging, nu langszij te manoeuvreren. Niet alleen moet de inkomstenbelasting hoog blijven, ook de vennootschapsbelasting moet, eventueel tijdelijk, omhoog. Het kan niet zo zijn, aldus Stoiber, dat alleen de kleine man en de middenstand voor de kosten opdraaien. Ook het grootkapitaal moet bijdragen, bijvoorbeeld door de vennootschapsbelasting met 1,5 procentpunt te verhogen tot 26,5 procent.

,,Als de christen-democraten een verhoging van de vennootschapsbelasting willen'', aldus Schröder gisteren bij een ontmoeting journalisten, ,,dan hebben wij geen reden om dat af te wijzen.'' Dat verbaast niet. Extra geld is gezien de schade van minimaal 15 miljard euro meer dan welkom en als de kampioen van de belastingverlaging zich met een belastingverhoging voor het bedrijfsleven wil profileren zal de SPD hem niet tegenhouden. In de Bondsraad is Schröder voor zijn belastingplannen aangewezen op steun van een CDU/CSU-meerderheid.

En passant zette Schröder nog eens uiteen dat de uitgestelde belastingverlaging niet alleen de lage inkomens treft, zoals Stoiber beweert, maar ook de hogere. Het laagste tarief zou dalen van 19,9 naar 17 procent, het hoogste van 48,5 naar 47 procent. Bij een inkomen van 20.000 euro draagt een gezin met twee kinderen volgend jaar 106 euro bij aan de kosten die de losgeslagen rivieren deze zomer veroorzaken, een gezin met een inkomen van 50.000 euro betaalt 350 euro.

Opmerkelijk ontspannen stond Schröder gisteren de pers te woord. 's Ochtends had de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) bij het ontbijt een nieuwe peiling geserveerd. De achterstand van de SPD op CDU/CSU is daarin gegroeid tot 8 procentpunten (31,9 versus 39,7); samen met de FDP hebben de christen-democraten nu een royale meerderheid van 52,5 procent. Schröder strijdt voor behoud van rood-groen, samen goed voor 38,6 procent. Schröders daadkrachtig optreden in de watersnood ramp is in het onderzoek nog niet verwerkt.

De aanhoudende jobstijdingen zijn de kanselier nog niet aan te zien. ,,Wij krijgen dat voor elkaar'', verklaarde Schröder zelfverzekerd over de kans de achterstand in de resterende vier weken weg te werken. Zijn troef is zijn persoonlijke populariteit, die, afgaande op de peilingen, hoger is dan die van Stoiber. Waarom vertaalt die bonus zich niet in stemmen voor zijn partij? Wat is er toch met de SPD aan de hand? Schröder, lachend: ,,Dat vraag ik me ook wel eens af.'' Zijn verkiezingsprogramma heeft Schröder daarom inmiddels gereduceerd tot één simpele boodschap: ,,Wie bondskanselier Schröder wil behouden moet SPD stemmen.''