`Ik wil KPN niet doorverkopen'

KPN is na een miljardenafwaardering weer een aantrekkelijke marktpartij aan het worden. Maar `ik poets KPN niet op om het door te verkopen', zegt topman Ad Scheepbouwer.

KPN-bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer komt Michel Bon, zijn evenknie bij France Telecom, ,,wel eens tegen''. Ze praten dan over hun veel te kleine dochterbedrijven in Duitsland. En over de veel grotere marktpartijen waartegen moet worden opgebokst. Maar vooralsnog voelt Scheepbouwer weinig voor een samenwerking met Mobilcom, France Telecoms dochterbedrijf in Duitsland.

,,Mobilcom is een wespennest vol tegenstrijdige belangen'', zei Scheepbouwer gisteren na afloop van de presentatie van de kwartaalcijfers in Amsterdam. Niet in de laatste plaats, zegt de topman, wegens het aanhoudende getouwtrek met Gerhard Schmid, de oprichter van Mobilcom van wie France Telecom af wil. ,,Wat heb ik daar nu te zoeken.'' Pas als de rust bij Mobilcom is hersteld, is een samenwerking wat Scheepbouwer betreft bespreekbaar. Tot die tijd hoopt hij vurig dat Mobilcom op de Duitse markt ook de handdoek in de ring gooit, net zoals het Spaanse Telefónica en het Finse Sonera onlangs deden.

Scheepbouwer is naar eigen zeggen niet zo op zoek naar fusiepartners, hoewel uit zijn daden het tegenovergestelde spreekt. Gisteren werd bekend dat KPN nog eens 9 miljard euro afschrijft op zijn mobiele-telefonieactiviteiten in het buitenland, nadat eerder dit jaar al ruim 12 miljard was afgeschreven. Door de grote boekhoudkundige bijstellingen en Scheepbouwers obsessieve aandacht voor kostenbeheersing, is KPN weer een aantrekkelijke marktpartij geworden, met herstellende winstmarges en, in tegenstelling tot de meeste concurrenten, weinig gebakken lucht op de balans.

Die lucht was analisten en beleggers al een tijdlang een doorn in het oog. Zij bestond hoofdzakelijk uit telecomvergunningen die KPN in 2000 veel te duur had gekocht en uit goodwill (betaalde overnamepremies). KPN verklaarde aanvankelijk dat de eventuele afwaardering van deze licenties voor mobiel internet (of UMTS) pas aan de orde zou komen vanaf het moment dat ze ook daadwerkelijk in gebruik zouden worden genomen, in de loop van volgend jaar. Maar Scheepbouwer vond het kennelijk beter om het verlies nu al te nemen.

KPN heeft met de forse afwaarderingen zijn kwetsbaarheid zichtbaar gemaakt: het eigen vermogen – de financiële buffers – is door de afschrijvingen geslonken van 13,6 naar 3,6 miljard euro.

Maar KPN loopt niet snel het risico te worden opgekocht of weggedrukt. De telecomsector zit volgens analisten in een overgangsfase: iedereen is van mening dat fusies van marktpartijen een hoop spanning van de markt zou afhalen, maar niemand heeft het geld of heeft er het geld voor over om de ander over te nemen. Scheepbouwer kan KPN voorlopig blijven saneren en het bedrijf financieel en operationeel vooruitgang laten boeken zonder te worden lastiggevallen met allerlei vriendelijke dan wel vijandige fusieaanzoeken. Hijzelf zegt dan ook: ,,Ik ben KPN niet aan het oppoetsen om het meteen weer door te verkopen.''

De vraag is natuurlijk of KPN zelfstandig verder kan, als die overgangsfase eenmaal voorbij is. Scheepbouwer heeft hier per onderdeel van het bedrijf zijn ,,bedenkingen'' over. Het vaste telefoonnetwerk van KPN in Nederland kan waarschijnlijk wel alleen verder, verwacht hij. ,,De synergie tussen vaste netten is beperkt. Wat moet ik met het vaste net van Griekenland?'' Bij mobiele-telefonienetwerken ligt dat heel anders. Hier ziet Scheepbouwer een paar grote regionale spelers ontstaan, die op termijn mogelijk weer opgaan in nog grotere markpartijen. Scheepbouwer wil dat een aangesterkt KPN hierbij een rol van betekenis gaat spelen.

Maar voorlopig redt KPN het volgens Scheepbouwer op eigen houtje. Hij merkte gisteren op dat zelfs een partij als Vodafone, de grootste aanbieder van mobiele telefonie ter wereld, er op dit moment niet in slaagt lokale partijen uit de markt te concurreren.