De kunst en de Zonnekoning

Het is door de alomtegenwoordigheid van cd en radio moeilijk meer voor te stellen, maar vroeger kon je muziek alleen maar horen als die ter plekke gemaakt werd. Het was onmogelijk om begeleid door zoete klanken de liefde te bedrijven. Alleen wie zo rijk was als een koning kon het zich veroorloven om voor dat doel een paar muzikanten in te huren. In de film Le roi danse doet de Franse koning Lodewijk XIV dat. Zijn geliefde bezoekt hem in zijn legertent tijdens een of andere militaire campagne en buiten staan een paar muzikanten. Live muziek blijkt dan nog verfijndere mogelijkheden te hebben. Lodewijks hofcomponist gluurt steeds even door een spleet in het tentdoek naar binnen om muziek en beweging op elkaar af te stemmen. Kom daar maar eens om bij een cd.

Le roi danse is een film van de Belgische regisseur Gérard Corbiau, die eerder Farinelli il Castrato (1994) maakte. Net als Farinelli is Le roi danse een leerzame en exuberante kostuumfilm. Kosten noch moeite lijken gespaard om de glorie van het hof van de Zonnekoning te doen stralen. In dit geval is die glorie niet alleen maar franje. Lodewijk XIV gebruikte de kunsten als machtsinstrument. Hij deed er zelf actief aan mee. De koning danste. Zijn bijnaam Zonnekoning ontleende hij aan een door Lully gecomponeerd ballet, waarin hij op veertienjarige leeftijd de Zonnekoning vertolkte.

Het is een prachtig thema voor een film, en het is daarom jammer dat het Corbiau niet lukt om aan te tonen dat Lodewijk dans en muziek gebruikte om een absoluut vorst te worden. Het wordt ons wel verteld, maar bewezen wordt het niet. We zien de koning wel dansen, maar wat voor effect dat heeft, blijft onuitgewerkt. Le roi danse is daarom minder geslaagd dan Ridicule, waarin het wel lukte om het belang van esprit aan het Franse hof te doen blijken.

Le roi danse gaat ook over de relatie van Lully met Lodewijk, en over zijn samenwerking met Molière. Dan verliest de film van Corbiau het weer van Amadeus van Milos Forman, ondanks alle passie, jaloezie, seksuele sublimatie en seksuele orgien die Corbeau laat opkomen en weer afgaan. Lully is gespeeld door Boris Terral voornamelijk geëxalteerd; Lodewijk XIV minzaam. In Le roi danse zijn het alleen de kostuums en de decors die schitteren.

Le roi danse. Regie: Gérard Corbiau. Met: Benoît Magimel, Boris Terral. In: Tuschinski, Amsterdam; Babylon, Den Haag; 'T Hoogt, Utrecht; Lux, Nijmegen; Chassé, Breda.