Schoonmaker van het jaar

Na de grootscheepse winterschoonmaak bij KPN volgt nu de ingrijpende opzoomer-actie. Onder leiding van de vorig jaar aangetreden bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer is in twee grote schoonmaaksessies de balans opgeruimd.

Met de jongste eenmalige miljardenlast heeft KPN nu de meeste `duurkopen' uit het verleden erkend. Slechts weinigen hadden hier op gerekend. In een eerste reactie schoot het aandeel op de beurs vanochtend door de grens van 4,90 euro, de koers waartegen vorig jaar ruim 1 miljard nieuwe aandelen zijn uitgegeven.

De financiële wereld is ingenomen met de vooruitgang die de nieuwe topman bij KPN heeft gerealiseerd. In tegenstelling tot vorig jaar behoort KPN tot de best presterende aandelenbeleggingen van de Amsterdamse beurs. Sinds begin dit jaar mag het aandeel op verlies staan, het gros van de beursfondsen in Amsterdam zag nog veel meer waarde in rook opgaan dan de paar procent achteruitgang bij het telecombedrijf.

Een van de eerste besluiten van Scheepbouwer was het schrappen van duizenden banen en een onconventionele deal met de vakbonden: werknemers accepteerden bevriezing van de lonen in ruil voor aandelenopties. Staat het personeel al op winst?

Nog niet. Dit komt niet in de laatste plaats door het moment van instappen door het personeel. Bij de reddingsoperatie van KPN in december werden de aandelen weliswaar uitgegeven tegen 4,90 euro, de personeelsopties werden een paar dagen later verstrekt. Pas vanaf 5,61 mogen de medewerkers zich rijk gaan rekenen. Als dat gebeurt, moeten zij vervolgens wachten tot december 2004 voordat zijn hun rechten kunnen verzilveren.

Ook de meeste bestuursleden en de 130 hoogste managers zullen geduld moeten betrachten. Zij kozen om fiscale redenen voor een hogere uitoefenkoers van 7,02.

Wie bij de mammoetemissie aandelen kocht, draait nu ongeveer quitte. Dat geldt voor de kleine belegger die toen instapte, voor de Nederlandse Staat en voor de mee-investerende bestuurders van KPN.

Alleen de 1.567.398 opties die op 13 september werden uitgegeven aan Scheepbouwer leveren nu op papier geld op. Toen – rond het dieptepunt van KPN's koers – kwam Scheepbouwer het bestuur van KPN versterken en bedong hij het optiepakket. De aanslagen in New York en Washington zorgden voor beurspaniek, maar voor KPN was het, achteraf bezien, juist het moment waarop de koers uit het dal begon te klimmen. Sindsdien is het bedrijf op de beurs driekwart in waarde gestegen. Vooralsnog is het alleen de grote schoonmaker zelf die daarvan de vruchten plukt.