Het Gaza-project

Het Gaza-eerst akkoord is nu tenminste een feit. Het voorziet in terugtrekking van Israëlische troepen uit bezet gebied – te beginnen met de Gazastrook – om de Palestijnse Autoriteit (PA) de gelegenheid te geven het gezag over te nemen én te handhaven. Het plan heet niet voor niets `Gaza-eerst'. Als de transfer in Gaza van de grond komt, zal Israël vervolgens dit procédé tot de Westelijke Jordaanoever kunnen uitbreiden. En daar gaat het natuurlijk echt om.

Het plan dreigde al direct nadat het begin deze maand was gelanceerd door de Israëlische minister van Defensie Ben-Eliezer te stranden. Aanleiding was onenigheid tussen beide partijen over het al dan niet aanbrengen van een duidelijke relatie tussen het project-Gaza en de Westoever. Een compromis is gevonden. Israël combineert het begin van de ontmanteling van de barricades in Gaza met de aanvang van een gedeeltelijke terugtrekking van troepen uit Bethlehem.

De connectie tussen Gaza en Westelijke Jordaanoever is de spil van het hele plan en maakt het tegelijk broos. De Hamas-beweging heeft al gezegd de strijd gewoon voort te zetten. Toch heeft de keuze voor Gaza betekenis. De PA klaagt dat Israël van haar vergt het geweld te stoppen terwijl het met de recente campagnes de daarvoor benodigde infrastuctuur juist heeft afgebroken. ,,Aan hen die willen staat niets in de weg'', wisten de oude Romeinen reeds, maar aan het Palestijnse bezwaar valt enig realiteitsgehalte niet te ontzeggen. Zeker op de Westoever. In Gaza is Israël minder diep doorgestoten in Palestijns gebied en is derhalve de mogelijkheid het gezag van de PA ondubbelzinnig te herstellen veel duidelijker aanwezig.

Er hing begin deze maand nog een tweede wolk boven het Gaza-plan: deportatie door Israël van familieleden van de plegers van zelfmoordaanslagen van de Westoever naar Gaza. Het Israëlische hooggerechtshof wees een klacht tegen deze methode af met een beroep op de oorlogstoestand waarin het land zich feitelijk bevindt. Deportatie blijft onder de Geneefse conventies over het humanitaire oorlogsrecht echter een verdachte methode ,,ongeacht de motieven''. Het Israëlische hof heeft direct na zijn uitspraak een drietal concrete deportatiebevelen opgeschort. Dit moratorium loopt nog in afwachting van nadere adstructie door de overheid dat deportatie werkelijk nodig is. Het kan het kwetsbare Gaza-project ten goede komen als dit afstel wordt.