Cocktail van afval, stront en stookolie

Het hoge water in Elbe en Donau spoelt niet alleen auto's, huisraad en delen van huizen mee, maar ook veel kleiner materiaal, dat minder zichtbaar maar zeker zo gevaarlijk is. Nu het water op veel plaatsen daalt, gaan waarschuwingen uit voor allerlei ziektes. De autoriteiten adviseren huidcontact met de resten van de watervloed te vermijden, kinderen niet zomaar buiten te laten spelen en voorzichtig te zijn met drinkwater.

In Tsjechië heeft het ministerie van Volksgezondheid uit voorzorg besloten tot een uitgebreid inentingsprogramma tegen geelzucht voor 60.000 kinderen van 3 tot 11 jaar. In Duitsland blijft het voorlopig bij waarschuwingen.

Op de beelden van de overstroming valt de bruine kleur van het water op. Dit is niet alleen het gevolg van het zand dat wordt meegespoeld, maar ook van al het vuil in het water. De Süddeutsche Zeitung beschrijft het als een ongezonde cocktail van stookolie, fecaliën uit overstromende rioleringen, afval van chemische bedrijven dat normaal als bezinksel op de bodem van de rivier ligt, benzine uit beschadigde auto's en tankstations. Daarnaast is de modder vervuild met allerlei bacteriën die welig tieren in de kadavers van vee dat de ramp niet heeft overleefd en in de weggespoelde vuilnis, en mogelijk ook met stoffen uit apotheken en ziekenhuizen.

De Saksische gezondheidsdienst adviseert om groente en fruit uit de eigen tuin weg te gooien en liefst ook meubels en vloerkleden die met het water in contact zijn geweest. Hulpverleners moeten regelmatig hun handen wassen, kranen en gootstenen moeten worden gedesinfecteerd, aldus een waarschuwing van het Saksische ministerie van Sociale Zaken. Volgens het ministerie ontstaan de grootste hygiënische problemen pas na de overstromingen, tijdens de opruimwerkzaamheden.

Tot nu toe zijn bij metingen geen sterk verhoogde concentraties aan gevaarlijke afvalstoffen gevonden. Volgens Michael Kunze van het Saksische ministerie van Milieu komt dat ondermeer doordat ze zo verdund in het water terechtkomen. Normaal stroomt door de Elbe ongeveer 300 kubieke meter per seconde, nu is dat meer dan 5.500 kubieke meter.

Onduidelijk is nog wat het hoge water betekent voor het grondwater. Voor de zekerheid wordt het grondwater uit overstroomde gebieden niet meer gebruikt als drinkwater. Ook bestaat het gevaar dat het grondwater zodanig stijgt, dat het tegen de fundering van huizen aandrukt.

Uiteindelijk zal al het afval nog moeten worden verwerkt. De autoriteiten breken zich nu al het hoofd over de vraag waar ze heen moeten met al die koelkasten, televisies, complete bankstellen, die verspreid in het hele gebied zijn achtergebleven. Wat te doen met de tienduizenden, mogelijk door het water zwaar vervuilde zandzakken die dienst hebben gedaan als provisorische dijken?