Bruno Ganz spreekt haremdrama aaneen

Hét struikelblok in een concertante uitvoering van Mozarts opera Die Entführung aus dem Serail zijn de lange gesproken dialogen. Het Duitse oude muziek-ensemble Concerto Köln loste het probleem creatief op met behulp van acteur Bruno Ganz. Als de edelmoedige pasja Selim praatte hij bondig maar gedragen de aria's, recitatieven en ensembles aaneen, waardoor de opera zich plots liet beluisteren als een dynamische optocht van muzikale hoogtepunten.

Dat Ganz ondanks zijn fraaie theater-Duits niet steeds verstaanbaar was, bleek overkomelijk: het verhaal van Die Entführung – jongeman hervindt door zeerovers ontvoerde geliefde in harem – laat zich gemakkelijk volgen. De zangers bewogen zich daarbij bovendien `semi-scenisch' over het podium en het achtkoppige janitsarenkoor droeg een vrolijke fez, maar in essentie was dit een echte concertopvoering die haar sprankeling ontleende aan de muziek.

Dirigent David Stern – zoon van violist Isaac Stern (1920-2001) – ging Concerto Köln voor in subtiele en vormgevoelige begeleidingen. Hij benaderde sommige passages zo nauwkeurig en bescheiden, dat de door Bruno Ganz als `machismo à la Turque' aangeduide haremgeest niet steeds in volle uitbundigheid uit de fles ontsnapte. Maar Sterns aanpak resulteerde wel in opvallend afgewerkt orkestspel en zijn ademende orkestrale benadering liet de prima solistencast alle ruimte voor eigen expressie en vocale kleuring.

In die cast trok bas Franz-Josef Selig de aandacht als een passend `buffeske' eunuch Osmin, die treurig tralalierde in Wer ein Liebchen hat gefunden. Prima gecast waren ook sopraan Patricia Petibon als een wel zeer bakvissig koket Blondchen, bij wie tenor Kurt Azesberger wat bleekjes afstak als haar verloofde Pedrillo. Vocale pijlers waren de prettige tenor Stephan Rügamer (Belmonte) en de Zweedse sopraan Malin Hartelius, die als een kernachtige Konstanze de aria Martern alle Arten tot het hoogtepunt van de opera maakte.

Theatraal was het Bruno Ganz die dit concert naar een hoger plan tilde waar hij de amoureuze deceptie van de pasja tot uitdrukking bracht: met armen als geknakte vlerkjes en een ronkend weemoedige intonatie.

Concert: Die Entführung aus dem Serail van Mozart door Concert Köln o.l.v. David Stern. Gehoord: 16/8 Concertgebouw, Amsterdam.