Verkenner ontploft op weg naar kometen

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA gaat er van uit dat haar komeetverkenner CONTOUR is ontploft.

CONTOUR (Comet Nucleous Tour) is wel in een baan rond de zon gekomen, maar tijdens deze manoeuvre waarschijnlijk in twee of meer stukken uiteengevallen. Op een telescopische opname zijn namelijk twee objecten gevonden die in de voorbestemde baan lijken te bewegen.

Dit betekent het einde van een project om in de komende vier jaar twee kometen van zeer nabij te bestuderen. Wetenschappers hadden gehoopt dat de CONTOUR-missie nieuwe informatie zou opleveren over de aard van de bevroren kern van de twee kometen. De objecten zijn 4,6 miljard jaar oud en dateren uit de tijd dat de planeten zich vormden.

CONTOUR draaide al sinds 3 juli in een langgerekte baan om de aarde. Afgelopen donderdag had hij in een baan moeten komen die hem volgend jaar bij komeet Encke zou brengen. Drie jaar later had hij dan zijn tweede komeet, Schwassmann- Wachmann-3, kunnen bezoeken.

Om dit alles mogelijk te maken had de hoofdmotor van CONTOUR, die op vaste brandstof werkt, de snelheid van het ruimtevaartuig in de loop van vijftig seconden met bijna twee kilometer per seconde moeten opvoeren.

Deze baanmanoeuvre was voorgeprogrammeerd omdat CONTOUR zich op dat moment buiten het `zicht' van de radioschotels van NASA's Deep Space Network bevond. Pogingen om daarna weer contact met de ruimtesonde te krijgen, hadden echter geen succes.

Aanvankelijk werd gehoopt dat de sonde door een tijdelijke storing in een safe mode was gezet, maar vrijdagnacht werden door de Spacewatch-telescoop in Arizona vlak bij de voorspelde baan twee objecten gefotografeerd die zich op een onderlinge afstand van 250 kilometer voortbewogen.

Volgens projectleider Robert Farquhar moet men er nu serieus rekening mee houden dat de ruimtesonde in ten minste twee stukken uiteen is gevallen, mogelijk door een explosie.

Deze objecten worden nu met verscheidene telescopen gevolgd. Als hun baan straks goed bekend is, zal men het moment van de explosie nauwkeurig kunnen terugrekenen en misschien ook de mogelijke oorzaak kunnen afleiden. CONTOUR, die 159 miljoen dollar heeft gekost, is de tweede ruimtesonde van de NASA voor onderzoek aan kometen.

De eerste, Stardust, vertrok al in 1999 en zal over twee jaar, in 2004, stofdeeltjes van komeet Wild-2 opvangen en naar de aarde terugbrengen.