Dreigend verval door natte muren

De Semper Opera, het Zwingerpaleis en de Frauenkirche in Dresden lopen grote schade op door de overstromingen in de stad. De schilderijen en kunstwerken uit de drie gebouwen zijn gered.

De drie barokke bouwwerken langs de Elbe, de belangrijkste monumenten van Dresden, zijn door hun poreuse materialen extra gevoelig voor water. ,,Vooral het pleisterwerk en de natuurstenen zoals zandsteen nemen als een spons water op'', zegt Evert-Jan Nusselder, hoofd afdeling instandhoudingstechnologie van de Rijksdienst van de Monumentenzorg (RDMZ).

De situatie is volgens Nusselder hopeloos en het kan jaren duren voordat de schade is hersteld. ,,Alle kostbaarheden lopen gevaar doordat de lijm loslaat. In het Zwinger worden de kostbare behangsels en muurtextiel aangetast.'' De verschillende soorten materiaal dienen allemaal op een andere manier behandeld te worden. Daarom is het belangrijk dat voor ieder gebouw een apart herstelplan komt. ,,In Duitsland is hiervoor genoeg expertise in huis, maar het zal miljarden euro's kosten'', aldus Nusselder.

Het is volgens hem allereerst een kwestie van geduld. ,,Eerst moeten we wachten totdat de grote hoeveelheden water zijn gezakt of weggepompt. Dat kan overigens weken of zelfs maanden duren. Daarna is het van belang dat de gebouwen goed drogen en doorwaaien, want vocht is de katalysator van een hoop kwaad. Ook zal uit elk gebouw de betimmering moeten worden verwijderd. De binnenzijde zoals de houten panelen, het textiel en het behangsel moeten per gebouw worden gestript.''

Met de fundering van de gebouwen is het minder problematisch gesteld. De fundering loopt alleen gevaar als er sprake is van kolkende waterstromen. Aangezien het water aan het zakken is en in gelijkmatig tempo wordt afgevoerd, zal de fundering niet zo snel bezwijken. ,,In Nederland hebben we veel geleerd van de watersnood in 1953. Toen was het alleen veel ernstiger, omdat we te maken hadden met zout water. Dat blijft veel langer in de gebouwen zitten dan zoet water.''

De Semper Opera, het Zwingerpaleis en de Frauenkirche verkeerden in goede staat. Het in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerde deel van Dresden is de afgelopen jaren gerestaureerd.