Bouwwereld begint schuld te bekennen

Deze week begint het openbare deel van de bouwfraude-enquête. De bouwwereld geeft vooraf het maken van prijsafspraken al toe.

De bouw lijkt zijn strategie te hebben bepaald. Na maanden van zwijgen, wordt nu in alle openheid schuld bekend over het maken van illegale prijsafspraken. Dat de bouw juist deze weken te biecht gaat, heeft alles te maken met de parlementaire enquête naar de bouw, waarvan donderdag het openbare deel begint. Met het oog op de komende publicitaire storm verschaffen de voormannen van de grote bouwbedrijven nu graag tekst en uitleg.

Nadat klokkenluider, en zelf ook verdachte, Ad Bos van de Groningse bouwonderneming Koop Tjuchem in het najaar van 2001 naar buiten trad, besloten de bouwers dat voorzitter Elco Brinkman van de werkgeversvereniging AVBB namens de branche van 70.000 grote, maar vooral kleine, bouwbedrijven het woord zou voeren. ,,In elke branche rijdt wel iemand door rood licht'', zei Brinkman eerst. Eind januari meldde Brinkman in een interview met deze krant al dat de sector over de grote linie niet brandschoon was geweest. De oorzaak ervan was volgens hem duidelijk: bouwers moeten grote kosten maken alvorens een offerte uit te kunnen brengen. Daar moet een vergoeding tegenover staan. Afgelopen zaterdag herhaalde Brinkman deze denkwijze in de Volkskrant, en zei expliciet dat volgens hem de hele bouwtop op de hoogte was van verboden vooroverleg tussen bouwers onderling en illegale prijsafspraken.

Niet alleen Brinkman treedt nu naar buiten. Ook de bouwers zelf hebben de afgelopen week al stelling genomen vóór zij live op tv worden verhoord. Bestuursvoorzitters van bouwgiganten Heijmans, Ballast Nedam en Volker Wessels Stevin konden `niet uitsluiten' dat ook hun werknemers hadden meegedaan met de concurrentiebeperkende afspraken. Harder konden ze het niet maken: daadwerkelijk fraude toegeven zou juridische implicaties hebben. Tegelijkertijd doet immers zowel justitie als kartelpolitie NMa onderzoek.

Vorige week onthulden topmannen van grote Nederlandse beursgenoteerde bouwbedrijven dat zij meerdere pogingen hebben gedaan onder het illegale afsprakensysteem uit te komen. Het mislukte echter, volgens hen doordat kleinere bouwondernemingen de rijen sloten en geen afstand wilden doen van het systeem. Een poging om eronderuit te komen leverde HBG naar eigen zeggen een ,,schrikbarende daling van het aantal bouwopdrachten'' op.

Een ander aspect van de `bouwfraude'-problematiek zou tijdens de verhoren voor meer vuurwerk kunnen zorgen: de soms innige relaties tussen de aannemerij en ambtenaren. De overheid heeft als opdrachtgever informatie over mogelijke bouwlocaties en beschikbare budgetten. In ruil voor reisjes, bordeelbezoeken of dakkapellen zouden ambtenaren zich hebben laten verleiden tot het verstrekken van kostbare informatie, zo hebben meerdere aannemers de afgelopen maanden gesuggereerd.

De ministeries van VROM en Verkeer en Waterstaat ontkennen dat hun ambtenaren omkoopbaar waren. Tijdens de verhoren moet de enquêtecommissie hier meer duidelijkheid over kunnen verschaffen.

www.nrc.nldossier bouwfraude