`Toerisme is een veerkrachtige industrie'

De toerisme-industrie zit wereldwijd in het slop geraakt. Pretparken en vliegtuigmaatschappijen komen met zorgwekkende cijfers, maar er is licht aan het eind van de tunnel. ,,De toerisme-industrie herstelt zich snel.''

Het is een zwaar halfjaar geweest voor de toeristen-industrie. De halfjaarcijfers waren maar voor weinig bedrijven reden tot vreugde.

Bijna een jaar na de aanslagen op 11 september trekt de rook op en maakt de branche de balans op. Bijna alle landen van wereld halen dit jaar volgens de prognoses van de Britse brancheorganisatie WTTC, de wereldraad voor reizen en toerisme, minder binnen dan in 2001.

Pretparkketen Six Flags is een treffend voorbeeld. Het aandeel van de 38 parken in Noord-Amerika en Europa halveerde deze week in waarde op de beurs. Het bedrijf, dat ook een pretpark in Flevoland heeft, trekt naar eigen zeggen te weinig bezoekers. De winstcijfers vielen dan ook tegen, maar Six Flags is geen uitzondering. Ook concurrent Disney, onder andere exploiteur van EuroDisney, kampt met tegenvallende bezoekersaantallen.

De toerismesector wordt hard geraakt als het economisch tij tegen zit. Consumenten bezuinigen op extraatjes en juist vakantie behoort voor veel mensen daartoe. De sector krijgt een extra klap mee omdat veel toeristen na de vliegtuigaanslagen in New York het vliegtuig mijden en een goedkopere vakantie, dichter bij huis, kiezen.

De gevolgen zijn inmiddels voelbaar geworden. Met name Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen hadden het moeilijk deze week. US Airways vroeg uitstel van betaling aan en American Airlines ontsloeg 7.000 werknemers. United Airlines – in grootte de tweede maatschappij van de Verenigde Staten – dreigt failliet te gaan. De toestellen van zowel United als American Airlines waren betrokken bij de aanslagen op 11 september. Ook andere maatschappijen hadden te lijden onder de zorgwekkende berichten. Over de hele linie stonden de koersen onder druk na deze negatieve berichten.

De luchtvaartbranche is exemplarisch voor de toerisme-industrie in het algemeen, stelt Rich Miller, onderzoeker van WTTC. Zijn organisatie heeft berekend dat de V.S. en Duitsland het zwaarst getroffen zijn door de gebeurtenissen van 11 september. De twee landen hebben respectievelijk 92,3 en 24,7 miljard dollar misgelopen.

De meeste landen verdienen dit jaar volgens de prognoses van WTTC minder aan toerisme dan in 2001. Ook het aantal mensen dat werk vindt in de sector loopt terug. Maar er zijn ook uitzonderingen, zo zegt Miller. Zuid-Afrika, bijvoorbeeld, doet juist betere zaken dan ooit. ,,De vluchten en de hotels zitten vol. Veel toeristen durven Amerika of Europa niet een en omdat de aanslagen vooral tegen het Westen gericht zijn, is Zuid-Afrika een alternatief.''

Noordelijker is Turkije de grote uitzondering. Volgens de prognoses van WTTC zal de werkgelegenheid in de toeristensector daar dit jaar met meer dan een kwart stijgen. Ondanks de economische crisis en de val van de lira blijft Turkije een populaire bestemming, denkt de toerismeorganisatie.

Oost- en Centraal-Europa rest echter een aanzienlijk somberder perspectief. Er komen dit jaar minder toeristen dan in vorige jaren, voorspelt Miller. De vooruitzichten zullen nog verder verslechteren nu delen van de regio geteisterd worden door overstromingen.

,,Maar het is een veerkrachtige industrie'', zegt Miller. ,,Praag heeft het dit jaar moeilijk, maar volgend jaar gaan al die Duitsers weer op vakantie en dan is het: nieuwe ronde nieuwe kansen.'' Het WTTC ziet de toekomst dan ook met vertrouwen tegemoet. Als de economie weer aantrekt, zal ook de toerisme-sector zich herstellen, voorspelt het onderzoeksinstituut. ,,Het effect van de aanslagen is zo ongeveer uitgewerkt. Toeristen zijn niet bang meer om te vliegen'', zegt Miller. ,,En iedereen wil toch met vakantie?''

Veel bedrijven hebben echter weinig boodschap aan de hoopvolle voorspellingen. Voor pretpark Six Flags is het in ieder geval te laat om dit boekjaar nog te redden. Six Flags-topman Kieran Burke zei het eerder deze week al bij de presentatie van zijn tegenvallende cijfers: ,,Zelfs wanneer we het in september en oktober beter doen dan nu, halen we de oorspronkelijke winstprognoses niet.''