Razende Müglitz teistert Dohna

Het riviertje de Müglitz ging in het stadje Dohna met apocalyptisch geweld tekeer. Gisteren kwam daar de treurige toekomst van Saksen boven water: een onvoorstelbare ravage. `Alles plakt, alles stinkt.'

De staartklokjes bij juwelier K. Messerschmidt tikken nog, althans de gelukkige exemplaren die maandagnacht hoger hingen dan anderhalve meter. Alles wat daaronder hing of stond is Messerschmidt kwijt. Meegesleurd door het razende water.

Messerschmidt – rubberlaarzen, korte broek, ontbloot torso, grijze krullen – somt op wat er niet meer is. De inhoud van de kelder, de juwelen, de elektrische installatie. ,,Ik ben geruïneerd.'' Drinkwater en stroom zijn er niet, twee dagen was er geen eten. Op de vraag hoe het er bij hem thuis uitziet, breekt hij in snikken uit, buigt voorover en legt zijn hoofd op de resten van de toonbank.

Het winkeltje van Messerschmidt staat in Dohna. Het langgerekte dorp (zesduizend inwoners) ten zuiden van Dresden bestaat uit twee doorgaande straten en een bescheiden, romantisch riviertje, de Müglitz, dat water uit het Ertsgebergte in de Elbe loost. Maandagnacht ging de Müglitz met apocalyptisch geweld tekeer. Gistermiddag was het riviertje weer in de oorspronkelijke bedding teruggekeerd, nog niet geheel getemd, maar beheerst. Dohna bood daarmee een eerste indruk van de schade die de watercatastrofe deze week in Oost-Duitsland heeft aangericht. In de Müglitztalstrasse is de treurige toekomst van Saksen inmiddels boven water gekomen.

Terwijl in Dresden de Elbe een peil bereikt van negen meter en de `Vloed van de Eeuw' wordt omgedoopt in de `Millenniumvloed' omdat het hoogste punt sinds het begin van de metingen in 1055 is overschreden, wordt in Dohna weer opgeruimd. Water wordt uit kelders gepompt, graafmachines worstelen met de modder die is achtergebleven, vrachtauto's voeren puin af en brengen bouwmaterialen het dorp binnen. Soms komt een Tornado-vliegtuig van de Luftwaffe over dat foto's maakt van het rampgebied.

Op nummer 116a zit Lutz Bauer op het trapje voor zijn zachtgele rijtjeswoning. De deuren uit de kelder vormen een pad door de voortuin. Links en rechts ligt huisraad twee meter hoog opgetast. Skischoenen, barbecue, wasmachine, droger, gereedschapskist (leeg), stoelen, vloerbedekking, boeken, kleren, tijdschriften. Een dikke laag modder houdt de afvalbergen bijeen. Alles plakt, alles stinkt. Ergens onderin ligt de inhoud van de diepvries.

Bauer, die een zelfstandige koerierdienst onderhoudt, heeft de zaak weer onder controle zegt hij. Omdat de rivier twintig meter achter zijn woning stroomt, heeft hij zich tegen hoogwater verzekerd. De elektricien is al langs geweest om een afspraak te maken. En, goddank, het water heeft de gute Stube niet bereikt.

Wel is Bauer nog steeds perplex over het gedrag van de Müglitz. ,,Ik hing aan de achterkant uit het raam om het stijgende peil in de gaten te houden en opeens gutste het water aan de voorkant naar binnen.'' Stroomopwaarts was de rivier uit haar bedding gebroken en zette zij razendsnel het hele dorp blank. Uit zijn kelder viste Bauer de stickers van een drankengroothandel wiens depot acht kilometer stroomopwaarts was leeggespoeld. ,,Duizenden flessen kwamen die avond voorbij.''

De watersnoodramp van afgelopen week in het stroomgebied van de Elbe kende drie fasen. Eerst viel er krankzinnig veel regen. Toen veranderden bergriviertjes, die op de Elbe lozen, in kolkende stromen. Vervolgens zwol de Elbe onder invloed van het water dat de Moldau in Tsjechië op de rivier loost. De ravage in Dohna is het gevolg van fase twee, de `Millenniumvloed' in Dresden een optelsom van alle drie.

Beleggingsadviseur Michael Both, nummer 108, woont in een statige kanariegele villa, het houtwerk diep donkerblauw. Achter zijn huis fotografeert een schade-expert een maanlandschap. Een halve meter modder heeft de Müglitz als visitekaartje op het omgewoelde gazon achtergelaten. Plus een schade van 10.000 euro aan doorweekte huisraad. De buren hadden minder geluk. Het dakdekkersbedrijf van Frank Heisterman (106) gaat schuil onder meters modder en afval. De schade is niet te overzien, zegt de expert, ,,maar daar kan maanden niet gewerkt worden''. Boths achterburen hebben een kegelbaan. Voorlopig zal er geen bal rollen: de zijgevel is weggeslagen.

Ter hoogte van huisnummer 74 ligt de handel van Jürgen von Kolck op straat. Tientallen gloednieuwe auto's van het merk Seat heeft de Müglitz uit Von Kolcks toonzaal getild en tweehonderd meter verderop neergekwakt. Honderd Seats is Von Kolck maandagnacht kwijtgeraakt.

Ook zelf raakte hij die nacht in het nauw. ,,Eerst hebben we zandzakken gevuld. Dat hielp niet. Het water steeg. Nadat een etalageruit werd ingedrukt, heb ik iedereen weggestuurd. Zelf wilde ik niet. Ik heb nog wat documenten gezocht en de computers op tafel gezet. Toen mijn zaak een aquarium was en de auto's begonnen te drijven wist ik dat blijven een kapitale blunder was. Ik ben in de stromende regen het dak op gevlucht. De Müglitz was opeens tweehonderd meter breed, twee meter hoog en razend. Mijn mobieltje deed het nog. Om 23.00 uur zei de politie dat ze me niet kon redden. Ik was doodsbang. Ik hoorde ruiten kraken en auto's tegen gevels beuken. Ik zag niets. Pas 's ochtends om 10.00 uur ben ik door een helikopter van het dak gehaald.'' Von Kolck denkt dat hij tegen de schade verzekerd is, maar sinds de nacht op het dak kan hij zijn linkerhand niet meer stilhouden. In de showroom rijdt nu een graafmachine.

Bij Von Kolck liggen de meeste straatklinkers gek genoeg nog op hun plek. Vanaf huisnummer 48 is het wegdek over honderden meters weggerukt. Leidingen krullen uit diepe kraters omhoog, grote platen bestrating staan als speelkaarten in het zand. Soldaten zijn begonnen met reparatiewerkzaamheden. In de voortuin van 38c staat een man die achteloos zijn beschadigde stereo-installatie in de krater van de Müglitztalstrasse gooit.Tegenover Messerschmidts staartklokjes (nummer 25) voert een brug over de rivier die een blik gunt op de achterkant van de straat. Onder de brug hangt een metalen serrepui, compleet met ramen en deuren. Het meeste glas zit er nog in. Uit een achtertuin is een zwembad weggespoeld en hangt half in het water. Het zal de bewoners een zorg zijn. De rivier heeft de helft van hun huis meegenomen. Het pannendak is er nog, de voorgevel ook. Aan een zijgevel hangen nog roze en rode geraniums. De rest is weg.

De laatste huizen van de Müglitztalstrasse, vanaf 21, zijn onbereikbaar. Evenals de dorpen die nog verder stroomopwaarts in het dal liggen en, zo zegt men in Dohna, er nog veel erger aan toe zijn.