Op de schop

Het artikel `Een doodgewone overval' bevat een paar eigenaardigheden. Zo is het slachtoffer van een roofoverval een succcesvol psycholoog, maar neemt hij toch de fiets en mijdt hierbij gevaarlijke buurten niet. Zelfs zijn huis lijkt in een slechte buurt te staan waar een auto zonder getuigen rustig in elkaar geslagen kan worden. Waarschijnlijk zagen de daders in de psycholoog iemand van een groep middenklassers waarvan zij geen kans hadden ooit deel uit te maken. Ook was het motief waarschijnlijk geld, gezien de gestolen attachékoffer en het goedkope type wapen dat gebruikt werd.

De oudste dader heeft al vaker gevangen gezeten. Dit zou toch bij een psycholoog de vraag moeten oproepen hoe zinvol deze vrijheidsstraf dan is geweest. Ik ken mensen die soms liever in de gevangenis zitten dan in hun eigen dagelijkse ellende en die zich bijvoorbeeld bezatten om dit voor elkaar te krijgen. Is dan de meest logische actie de strafmaat te verhogen, of misschien om de persoonlijke situatie van de dader te verbeteren? Wat levert uiteindelijk het meest op voor de maatschappij?

Ik denk dat het eeuwenoude systeem van de gevangenisstraf grondig op de schop moet en dat psychologen en politici zich eens goed moeten verdiepen in de onderliggende oorzaken van het randgedrag van sommige individuen aan de onderkant van de samenleving. Hoe voorkom je asociaal gedrag in een vroeg stadium en geef je deze mensen dezelfde kansen in de samenleving die de psycholoog zelf heeft gehad in zijn jeugd? Zou de overval door de drie jonge daders een uiting zijn om macht uit te oefenen over hun machteloze leven? Dit door de welgestelde upperclass psycholoog zijn macht over zijn leven tijdelijk te ontnemen?

Zelf heb ik een kansrijke jeugd gehad, maar ben ik door ziekte tot een lage uitkering veroordeeld. Ook studerende familie is gedwongen in de slechtste buurten om een goedkope woning te vechten. Zulke slechte buurten worden in Den Helder op de schop genomen en vervangen door dure koopwoningen. In studentensteden is de woningnood nog veel hoger onder de minstverdienenden. Dit was het signaal dat Fortuyn teweegbracht: de onmacht van de armeren in de samenleving om het leven te leiden waar ze recht op hebben.