Invasie uit India

De British Chess Federation is niet de schaakbond van Groot-Brittannië maar van Engeland en de kampioenschappen die de bond jaarlijks organiseert zijn niet de kampioenschappen van Groot-Brittannië, ook niet van Engeland, maar van het nauwelijks meer bestaande Britse Gemenebest.

In 1929, 1932 en 1933 werd Sultan Khan kampioen. Hij was geen sultan, maar een bediende van een rijke Indiër die hem had meegenomen toen hij voor een paar jaar naar Engeland ging. Sultan Khan was een wonderbaarlijk natuurtalent dat de Westerse vorm van schaken pas in 1926 had geleerd. Hij kon lezen noch schrijven, keek geen schaakboek in, maar werd tot de beste tien schakers ter wereld gerekend. In 1933 ging hij met zijn meester weer naar India (het deel dat tegenwoordig Pakistan is) en dat was het einde van zijn korte en briljante schaakcarrière.

De Engelse schakers van nu zijn geen welgestelde amateurs meer die hun toernooi graag een exotisch tintje gaven. Ze willen een Engels kampioenschap zonder Schotten, Indiërs of mensen uit Wales. Die hebben hun eigen kampioenschappen, waar de Engelsen niet welkom zijn. Waarom omgekeerd dan wel?

In 1999 was er al een petitie van Engelse topschakers die door een kleine invasie uit India hun broodwinning in gevaar zagen. Daar werd nauwelijks op gereageerd, want er werd gedacht dat het zo'n vaart niet zou lopen.

In het `Brits kampioenschap' dat onlangs in Torquay werd gespeeld, liep het wel zo'n vaart. Alle belangrijke titels gingen naar India. R.B. Ramesh werd kampioen, de jonge Humpy Koneru werd kampioen bij de vrouwen en Krishnan Sasikiran werd kampioen van de schakers onder de 21 jaar. Onder de bovenste veertien spelers waren er acht uit India en doordat ook nog de Zwitser Gallagher een goede prijs won, bleef er van het prijzengeld van 25000 pond minder dan 4000 pond over voor de echte Britten.

Sultan Khan was een eenling. Later kwamen er meer Indiërs naar het Brits kampioenschap, maar ze waren nog niet zo sterk. Nu zijn ze met velen en ze halen alle prijzen weg. Eigen volk eerst, grommen de Engelse schakers nu.

Maar er valt niet te ontkennen dat zo'n kampioenschap van het Gemenebest inderdaad een aardige traditie is en aardige tradities hebben in Engeland een lang leven. In 2004 bestaat de Britisch Chess Federation honderd jaar. Officials van de bond hebben laten weten dat ze zich na het jubileumtoernooi van dat jaar zullen beraden over een andere structuur van het kampioenschap.

De nieuwe kampioen Ramesh is 26 jaar en internationaal meester. In India werd gedacht dat hij zijn beste tijd al achter zich had en plaats zou moeten maken voor de jonge grootmeesters. Zo leek het aanvankelijk ook in dit kampioenschap, waar Ramesh nauwelijks opviel voor zijn eindsprint van vier uit vier.

Wit R.B Ramesh-zwart Abhijit Kunte, negende ronde (van de elf)

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 e7-e6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pb8-c6 5. Pb1-c3 Dd8-c7 6. Lc1-e3 a7-a6 7. Dd1-d2 Pg8-f6 8. 0-0-0 Pf6-g4 Meestal wordt 8...Lb4 9. f3 Pe5 gespeeld, maar in het recente toernooi in Dortmund won Topalov in deze variant met wit een mooie partij tegen Lutz. 9. Le3-f4 Pg4-e5 9...e5 zou speelbaar zijn als het wit tot 10. Pxc6 dwong, maar 10. Pd5 Db8 11. h3 is gunstig voor wit. 10. Lf4-g3 Pc6xd4 11. Dd2xd4 f7-f6 12. f2-f4 Lf8-c5 13. Dd4-d2 Pe5-f7 14. f4-f5 Dc7-c6 15. e4-e5 f6xe5 16. f5xe6 d7xe6 Of zwart nu zo neemt of met 16...Dxe6, steeds heeft wit goede compensatie voor de geofferde pion. 17. Lf1-d3 Lc5-d4 18. Th1-e1 Ld4xc3 19. b2xc3 Lc8-d7 20. Te1-e4 Ta8-c8 21. Te4-g4 0-0 21...Dxc3 22. Dxc3 Txc3 23. Txg7 is goed voor wit, maar ook de voor de hand liggende zet die zwart speelt brengt hem in onoverkomelijke problemen. 21...g6 ziet er niet mooi uit, maar het is moeilijk om daarna concreet voordeel voor wit aan te tonen. 22. Lg3-h4 Dreigt 23. Lf6, wat ook na 22...Dxc3 23. Dxc3 Txc3 heel sterk zou zijn. 22...Kg8-h8 23. Dd2-e2 e5-e4 Hierna gaat het snel. Ook na 23...Dxc3 24. De4 zou wit winnen. De beste verdediging tegen de dreiging 24. Txg7 was nog 23...Tg8, maar dan is 24. Tc4 Dd5 25. Txc8 Txc8 26. Dh5 gunstig voor wit.

MmjmMdMf

mgmimhag

gmkmgmMm

mMmMmMmM

MmMmgmJC

mMAImMmM

GmGmKmGA

mMFJmMmM

24. Tg4xg7 e4xd3 Na 24...Kxg7 wint wit met 25. Dg4+ en na 24...Pd6, relatief nog het beste, zou 25. Lxe4 tot een voor wit gewonnen eindspel leiden. 25. Lh4-f6 Dc6xc3 Hopend op 26. Lxc3, wat na 26...dxe2 27. Lf6 exd1D+ 28. Kxd1 h5 tot remise zou leiden. 26. Tg7-g8+ Maar nu gaat zwart mat. Zwart gaf op.