Een dramatische ramp zonder woorden

Een drie kwartier durende ode van CNN aan de slachtoffers van de aanslagen van 11 september. We hebben de beelden zo vaak gezien en de verslaggevers zo vaak gehoord dat het amper is in te denken hoe de Amerikaanse nieuwszender CNN met zijn politiek correcte presentatie, gladde uitvoering, strakke montage en zoete begeleidingsmuziek de dramatische gebeurtenissen van bijna een jaar geleden op een originele manier gaat brengen.

Dat doet de zender dan ook niet, hij probeert het niet eens – want het is niet nodig. Het opmerkelijke van het eerste deel van America remembers, de ramp verteld door de journalisten van CNN die hem hebben verslagen, is dat ondanks het feit dat de montage weinig nieuwe dingen laat zien en de kijker is voorbereid op wat komen gaat, de beelden je hart nog steeds doen kloppen in je keel. Daar is geen originaliteit voor nodig.

Een gewone morgen in de Verenigde Staten, de niets vermoedende journalisten, een joggende president in Florida die vragen beantwoordt over belastingen en scholen. En dan opeens BAM! – een vliegtuig boort zich in de noordelijke toren van het World Trade Center in New York. Verbazing, paniek, schreeuwende mensen, angstige gezichten, chaos. De kijker voelde het aankomen, maar kan niets doen. Het drama voltrekt zich en de beelden spreken voor zich. Ongeacht hoe vaak we ze hebben gezien.

Het commentaar van de CNN-journalisten die dichtbij kwamen zijn eigenlijk onnodig. Een van hen, Aaron Brown, die de hele dag verslag legt vanaf een wolkenkrabber met zicht op de rampplek, constateert dat zelf ook; ,,Good lord'', zegt hij als ook de tweede toren ineenzijgt, ,,there are no words.''

De woordeloze beelden van die rampdag én de diepe treurnis die uitgaat van de ontredderde nabestaanden die zich een dag later hebben verzameld op straat, staan in scherp contrast met alles wat daarop volgt. Dan breek het moment aan van besef. ,,Gisteren was surreëel, vandaag gaat het over de werkelijkheid'', zegt diezelfde Brown. En langzaam maar zeker dient zich een Amerikaanse realiteit aan die ver af staat van niet-Amerikaanse kijkers.

Het zijn de welwillend in ontvangst genomen toespraken van president Bush (,,I fear no evil, for you are with me''), de aansporingen tot vaderlandsliefde, de dreigementen (,,you are either with or against us''), eindeloze woorden en beelden van onderlinge Amerikaanse broederschap – gevoelens die niet zijn bestemd voor de buitenstaander. Maar dat is ook niet de bedoeling want America remembers.

America remembers, CNN, 20.00u., en herhaling zondag 14.00 en 19.00u. Tweede deel volgende week zaterdag.