Douane mag `bolletjesslikkers' terugsturen

Reizigers die door de douane op de Antillen worden weggestuurd op het vermoeden dat ze bolletjesslikkers zijn, hebben geen recht op vergoeding van hun ticket.

Geen laconieker mens dan advocaat-generaal B. Swagerman van het Antilliaanse openbaar ministerie. Maar gisteren, kort nadat rechter B. Wit in het gerechtsgebouw van Willemstad in kort geding zijn juridische zegen heeft gegeven aan het Antilliaanse beleid om reizigers naar huis te sturen waarvan het vermoeden bestaat dat ze met bolletjes cocaïne in hun maag naar Nederland willen, komt Swagerman triomfantelijk juichend aan de telefoon.

,,Een fantastische opsteker voor onze aanpak van de drugssmokkel'', aldus de aanklager die het Antilliaanse drugsbeleid coördineert. ,,Deze rechterlijke uitspraak is een soort wetgevend vonnis waar de overheid heel veel belang bij heeft'', zegt Swagerman.

Omdat ze ,,met de rug tegen de muur staan'' en ,,veel te weinig cellen'' hebben, hanteert de Antilliaanse justitie sinds enige maanden het beleid om zo veel mogelijk van de honderden reizigers die wekelijks via Curaçao in hun maag drugs naar Nederland willen smokkelen, weg te sturen voordat ze op het vliegtuig naar Nederland stappen. Heengezonden worden de reizigers die opvallend veel transpireren, niet al te fris uit hun mond ruiken, een wit-gele tong hebben of anderszins voldoen aan de lijst van twintig verdachte criteria die een bolletjesslikker, zo leert de ervaring, kenmerkt.

Als de douane zo'n reiziger als slikker aanmerkt, is dat voor de KLM reden een passagier te weigeren op grond van de eigen vervoersvoorwaarden. De Antilliaanse luchtvaartmaatschappij DCA weigert evenwel mee te werken aan het niet vervoeren van vermoedelijke slikkers omdat men vreest voor inkomstenverlies. Daarom worden dubieuze DCA-passagiers door de douane zelf weggestuurd. Vier op deze wijze geweigerde passagiers die meenden ten onrechte als cokesmokkelaar te zijn aangewezen, eisten voor de rechtbank vergoeding van hun ticket van de Antilliaanse overheid. Als die eis was toegewezen, had dat het wegzendbeleid van justitie financieel onmogelijk gemaakt.

Rechter Wit bepaalde evenwel dat het niet onrechtmatig is verdachte reizigers weg te sturen. Het valt onder de handhaving van de openbare orde om te voorkomen dat eventueel een slikker voor wanordelijkheden gaat zorgen omdat zijn bolletje knapt in het vliegtuig. ,,En het valt justitie niet te verwijten dat we niet alle verdachten insluiten omdat we nu eenmaal niet voor iedereen een gevangeniscel hebben'', zegt Swagerman.

De rechter heeft in zijn uitspraak wel bepaald dat de Antilliaanse overheid er ,,binnen enkele weken'' voor moet zorgen dat een reiziger die van mening is dat hij ten onrechte wordt aangemerkt als slikker, zijn onschuld kan aantonen. Er moet apparatuur komen waardoor snel bijvoorbeeld via een röntgenfoto kan worden vastgesteld of iemand daadwerkelijk drugs in zijn maag heeft. Wit doet desgevraagd de suggestie dat Nederland snel deze apparatuur levert omdat een succesvol Antilliaans beleid in deze de controle op Schiphol ontlast.

Dat rechter Wit nu in een kort geding het wegstuurbeleid steunt, is niet echt verwonderlijk. Eerder heeft hij met twee andere Antilliaanse rechters in het Nederlands Juristenblad ervoor gepleit om er niet langer naar te streven om de vermoedelijk 12.000 drugskoeriers die jaarlijks via de Antillen naar Nederland vliegen proberen op te sluiten. Wit wil de drugsorganisaties vooral frustreren. Pak alleen de drugs af, neem van Antilliaanse koeriers het paspoort af en stel een zwarte lijst samen van passagiers met een drugsverleden, is zijn plan. Rechter Wit zegt dan ook heel blij te zijn dat ook de hoogste baas van het Nederlandse OM, De Wijkerslooth, er vorige maand voor pleitte om ermee op te houden alle drugskoeriers op te sluiten. Ook hij wil vooral drugs confisceren. Minister van justitie Donner heeft nog niet op dit plan gereageerd.

Op de Antillen heeft de drugsmafia de afgelopen weken met grof geweld gereageerd op de strengere controles. De meest ervaren Antilliaanse douanier is in zijn woning door zijn kaak geschoten. Een politieman die op vliegveld Hato controleert, werd ook in zijn woning beschoten maar niet geraakt. Twee bewindslieden, die van Justitie en Financiën, hebben enige tijd bodyguards gehad na bedreigingen uit het drugsmilieu. Het aantal criminele afrekeningen op Curacao bedraagt dit jaar al 28. Achttien doden kwamen uit Colombia.