Sinaiski met romantische Strawinsky

Het één na laatste seizoen met Riccardo Chailly als chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest begon gisteravond treurig, zonder Chailly. Hij lijdt aan periarthritis scapulohumeralis, resulterend in een stijve schouder. Daarvoor wordt hij in Milaan behandeld tijdens een wekenlange periode van absolute rust. De vier concerten die Chailly nu in Amsterdam zou dirigeren als voorbereiding op een prestigieuze buitenlandse tournee, worden geleid door twee vervangers: Vassily Sinaiski en Eliahu Inbal.

Hoe goed dat ook op zich moge gebeuren, zonder Chailly zijn deze concerten slechts incidenten, zonder verbinding met de Amsterdamse Chailly-traditie die nu na veertien jaar zijn laatste fase ingaat. Hoewel ook Christian Thielemann nog op het lijstje staat, lijkt het steeds waarschijnlijker dat Chailly zal worden opgevolgd door de Letse dirigent Mariss Jansons. Hij is niet alleen de favoriet van de orkestleden, maar Jansons maakt ook zelf de weg vrij voor een benoeming. Volgend jaar vertrekt hij als chef bij het Pittsburgh Symphony Orchestra. Jansons wordt daarna wel chef van het orkest van de Bayerische Rundfunk, maar dat is dan zijn enige vaste baan. En wat is nu een radio-orkest, hoe goed ook, voor een wereldberoemde topdirigent?

De concerten die Chailly deze week zou dirigeren hebben typische Chailly-programma's. Gisteren: Strawinsky's Pulcinella compleet, gecombineerd met Respighi's La boutique fantasque en Pini di Roma – twee balletmuzieken voor de Ballets Russes van Diaghilev, en ook een heel concert met neoklassieke muziek. Zaterdag: Strawinsky's Scherzo fantastique en Jeu de cartes, gecombineerd met Beethovens Zevende symfonie.

Volgende week zou Chailly, voor het eerst in Amsterdam, twee uitvoeringen dirigeren van Mahlers Derde symfonie, die later dit seizoen op de cd moet worden gezet. Daarna resteert van deze Mahlercyclus, pas de tweede die het Concertgebouworkest op plaat vastlegt, alleen nog de Negende symfonie.

De Russische dirigent Vassili Sinaiski maakte gisteravond zijn debuut bij het Concertgebouworkest, maar hij dirigeerde reeds vele malen in het Concertgebouw. Sinaiski was de vaste gastdirigent van het Nederlands Philharmonisch Orkest, waar hij na vijf jaar stopte omdat er te weinig ontwikkeling was in de artistieke samenwerking.

Sinaiski dirigeerde Pulcinella heel anders dan Chailly zou hebben gedaan. Bij Sinaiski klonk de neoklassieke muziek vooral ouderwets klassiek-romantisch. Bij Chailly, die Pulcinella al met met Concertgebouworkest op de cd zette, zou het helderder, spitser, 20ste eeuwser en Strawinskyaanser hebben geklonken, met in sommige passages een interessantere ritmiek. Maar de twee spectaculaire Respighi-stukken deed Sinaiski heel goed en het Concertgebouworkest speelde zeer effectvol en superieur.

Concert: Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Vassily Sinaiski. Gehoord: 15/8 Concertgebouw Amsterdam. Volgend concert: 17/8.