Grossiers in sportgetallen

Veel kleine jongetjes deden het: sportuitslagen noteren in een schriftje. Philip Hennemann en Paul Rump maakten er hun beroep van: hun bedrijf Infostradasports is 's werelds grootste multimediale aanbieder van sportinformatie.

Je hebt voetbalverslaggevers die Frank en Ronald de Boer al niet uit elkaar kunnen houden. Laat staan Dennis en Gérard de Nooijer, de oud-Spartanen die nog meer op elkaar lijken. Om dat soort problemen lachen ze bij Infostradasports. Als het om namen en rugnummers gaat zijn de sportcijferaars uit Nieuwegein net zo accuraat als De Nederlandsche Bank. Vijf voetballers die Choi heten in de selectie van Zuid-Korea? Geen probleem. Bij Infostrada hebben ze het wel zouter gegeten. Neem het WK-kwalificatieduel tussen de voetbalelftallen van Vietnam en Bangladesh, vorig jaar in Ad Dammam. Bij Vietnam kwamen negen spelers met de achternaam Nguyen in actie. Op de reservebank zat nog een tiende Nguyen. ,,Van iedere Nguyen hebben we een aparte file'', zegt directeur Philip Hennemann. ,,We houden die jongens moeiteloos uit elkaar.''

Infostradasports is 's werelds grootste multimediale aanbieder van sportinformatiediensten. Of het nu gaat om historische wetenswaardigheden (wie maakte het duizendste doelpunt in de eredivisie?) of om actuele sportcijfers (de rondetijden in de Formule I), Infostrada kan de gewenste informatie à la minute en in elke denkbare vorm aanleveren. Bijvoorbeeld als naslagwerk voor de journalisten bij de Olympische Spelen in Sydney, als basis voor een graphic in het sportkatern van de krant of als uitslag op teletekst. Maar ook, aangekleed met korte verslagen, als voetbalsite voor Amstel-bier of als wielren-cd-rom voor de Rabobank. Ook bedient Infostrada indirect de moderne mens die met zijn mobiele telefoon getrouwd is. De Feyenoord-fan die geen doelpunt van Pierre van Hooijdonk wil missen, neemt een sms-abonnement. En de autosportliefhebber die wil weten of Michael Schumacher zijn zoveelste Grand Prix aan het winnen is, krijgt met zijn i-modetelefoon binnen een paar tellen het antwoord.

De sportgetallenfabriek is gevestigd in een onopvallend kantoorgebouw in Nieuwegein. Maar vanaf de voordeurdrempel ruikt het er naar sport. Olympische affiches sieren de gangen, in de receptie hangt een fiets van de Italiaanse wielerlegende Gino Bartali en in een vitrine liggen een paar versleten schaatsen van Rintje Ritsma. Op twee hoog staat een indrukwekkende collectie sportboeken. Een verdieping hoger is de levensader van het bedrijf, de newsroom met een veertig schermen tellende televisiewand. Dankzij een berg decoders en een bos schotelantennes kan hier zeventien uur per dag, zeven dagen per week, informatie worden verzameld. Als ergens op het noordelijk halfrond op televisie tegen een bal wordt geschopt of hard wordt gefietst, nemen de feitenverzamelaars van Infostrada er nota van. Zo werd vorige maand tijdens het WK-voetbal van alle duels een statistiek bijgehouden met cijfers over balbezit en aantallen overtredingen. Deze `live-ticker' was op talloze websites in de wereld gelijk met de wedstrijd te volgen.

De activiteiten van Infostrada beperken zich niet tot het verzamelen van setstanden en doorkomsttijden. De journalisten van de nieuwsredactie schrijven verslagen die zijn toegesneden op de nieuwe media. Vertalers zorgen dat deze korte en bondige teksten ook te lezen zijn op Engelse, Duitse en Japanse websites en teletekstpagina's. De zes man sterke sportredactie analyseert de actuele uitslagen en combineert ze met historische gegevens. Als de Zweed Thomas Johansson in de eerste ronde van Wimbledon verliest, zoekt een redacteur meteen uit wanneer de winnaar van de Australian Open voor het laatst zo slecht presteerde. Deze achtergrondinformatie gaat in digitale nieuwsbrieven naar abonnees in de mediawereld.

,,Sport is het enige niet-controversiële onderwerp ter wereld'', zegt directeur Hennemann. De 41-jarige oprichter van Infostrada organiseerde als medicijnenstudent voor vrienden een Tour de France-pool. Toen hij daar in 1995 als consultant bij IBM met een collega een administratieprogramma voor liet schrijven, verkocht hij drieduizend exemplaren. In opdracht van het Algemeen Dagblad ontwikkelde Hennemann daarna het fantasy league-spel Teammaster, waarbij lezers op basis van de Nederlandse voetbaleredivisie een eigen elftal kunnen samenstellen. In plaats van de verwachte 5.000 deelnemers schreven zich meer dan 100.000 liefhebbers in.

Hennemann zegde zijn baan op, zocht investeerders en begon Infostrada Sports. Aan honkbal, basketbal, American football en ijshockey, de vier grote sporten in het cijfergekke Amerika, brandde hij zijn handen niet. Die sporten liet de jonge ondernemer aan de Amerikaanse concurrenten Stats Inc (nu Infostrada's Amerikaanse partner) en Sportsticker. Zijn kansen, taxeerde Hennemann, lagen op het terrein van voetbal, wielrennen en de olympische sporten. Door de hand te leggen op de honderden multomappen en schriften van voetbalstatisticus John Fredrikstadt legde Hennemann meteen een stevig fundament voor zijn informatiebank. Als dank staat in de ontvangsthal van Infostrada een kop van de peetvader van de Nederlandse voetbalhistorie.

Al snel maakte Hennemann een strategische ommezwaai. Van het maken van cd-roms voor de consumentenmarkt verlegde hij zijn werkterrein naar business-to-business informatieverstrekking. Economisch zat het tij mee. Veel internet-start-ups wilden met sportinformatie klanten trekken. In korte tijd bouwde Infostrada zo een grote klantenkring op. Daar zaten veel klinkende namen uit de mediawereld bij, van de BBC tot ZDF. En veel bedrijven die actief waren als sportsponsor. Ook grote federaties als het Internationaal Olympisch Comité, de wereldvoetbalbond FIFA en wedstrijdorganisaties als de Olympische Spelen in Sydney vonden de weg naar Nieuwegein. In korte tijd groeide het bedrijf naar honderd werknemers en opende het kantoren in zeven landen. Winst maakte de jonge onderneming nog niet. Maar dat was slechts een kwestie van tijd. Begin 2000 liet Hennemann in een vraaggesprek weten in de loop van 2001 naar de beurs te willen gaan.

Tót vorig jaar de e-zeepbel uiteenspatte. Zo'n 35 klanten van Infostrada gingen failliet. Hennemann: ,,Door de internet-boom groeiden veel bedrijven onnatuurlijk snel. Het was een tijd waarin je je in drie jaar naar de beurs kon bluffen. Door onervarenheid gingen wij mee in de gekte. Ik heb in New York met advocaten in wolkenkrabbers onderhandeld over de overname van een Amerikaans bedrijf. Pas op het laatste moment besloten we ervan af te zien. Gelukkig, zeg ik nu. Anders zouden we vast ook failliet zijn gegaan.''

Door fors in de kosten te snijden, onder meer door terug te gaan naar tachtig werknemers, overleefde Infostrada de dotcom-crash. Dit jaar verwacht het bedrijf voor het eerst een bescheiden winst te maken. ,,Het is nog steeds een hands-on bedrijf, dat veel aandacht vraagt'', zegt Hennemann. ,,Maar de winstverwachtingen zijn goed. We hebben stabiel vaarwater voor ons en geen last van zenuwachtige aandeelhouders.''

Door het bedrijf stapje voor stapje ,,robuuster'' te maken, verwachten Hennemann en mededirecteur Paul Rump hun onderneming volgend jaar écht winstgevend te maken. De directie herinnert zich nog hoe John Fredrikstadt hen uitlachte om de eerste computerstatistieken. En hoeveel inspanning het kostte om het door NOS-verslaggever Mart Smeets bestelde Tour-handboek te maken. Avondenlang werd er gezwoegd om iets fatsoenlijks uit de printer te krijgen en het uiteindelijke resultaat zou nu niet meer beantwoorden aan de eigen standaardeisen. Inmiddels is het maken van zulke producten, waar honderden statistieken, lijstjes en wetenswaardigheden over wie wat wanneer won in staan, een routineklus. Rump: ,,We zijn langzaam een gewoon bedrijf geworden''.

Over een beursgang praat de directie niet meer. ,,Dat is pas opportuun als er door mobiel internet een hefboom in de markt komt'', zegt Hennemann. En overgenomen worden is evenmin een aanlokkelijk perspectief. ,,We hebben wel kopers aan de deur gehad'', zegt Rump. ,,Maar liever niet. Onze lol halen we toch uit zelf in charge zijn.''

Over de nabije toekomst zijn de ondernemers optimistisch. Hennemann signaleert een zekere voetbalmoeheid (,,Alle dagen voetbal, daar komen de bonden van terug''), maar van sportmoeheid is geen sprake: ,,Brood en spelen is een wetmatigheid''. En bovendien biedt internet kansen genoeg, zegt de directeur. Voor vele kleine sporten, van schaatsen tot cricket, is door het nieuwe podium een wereldtoneel te vinden.

De sleutel voor commercieel succes is heel simpel, aldus de grossiers in sportgetallen: dezelfde informatie in wisselende verpakking steeds opnieuw verkopen. Rump: ,,Bij het WK-voetbal leverden we data in veertien talen en in alle denkbare formats: in print, als cd-rom, newsletter, en geschikt voor i-mode, wap, sms, xml en html. Voor sommige klanten moesten we de informatie

een beetje op maat maken, maar in principe ging het steeds om dezelfde gegevens.''

De 35-jarige doctor in de natuurkunde leidt het bezoek even later door het kantoorpand. In de kantine houdt Rump stil bij een vitrinekast. Uitgestald ligt een beduimelde multomap met handgeschreven Tour-uitslagen van vijfentwintig jaar geleden. De kinderlijke hanenpoten zijn van Rump zelf, blijkt uit een bordje. ,,Het is een wisselende tentoonstelling'', zegt Rump. ,,Infostrada telt heel wat sportgekken die als kind schriftjes vulden met sportgetallen. De helft van onze dataverzamelaars heeft een universitaire opleiding. Het is toch mooi dat die mensen uiteindelijk hier terecht zijn gekomen?''

Dit is het laatste deel in een serie over bedrijven die een gat in de markt ontdekten. Eerdere afleveringen verschenen op 11 en 18 juli en op 1 en 8 augustus. Ze zijn te lezen op www.nrc.nl.