Flamboyante provocateur

In Paramaribo is gisteren onverwacht de hindoestaanse politicus en zakenman Atta Mungra overleden. De politie trof hem thuis dood aan, naar wordt aangenomen is hij gestorven in zijn slaap. Met Atta Mungra verliest Suriname een exponent van de rijke hindoestaanse zakenelite, maar vooral een flamboyante provocateur. Een man ook die een belangrijk stempel drukte op enkele recente bewegingen in de Surinaamse politiek, met name binnen de hindoestaanse volkspartij VHP.

Atta Mungra, tot 1989 topman van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij, was in 1996 een van de aanjagers van de Basispartij voor Vernieuwing en Democratie (BVD), een afsplitsing van de VHP. Daarmee zorgde hij voor een historische aanval op het absolute leiderschap van Jaggernath Lachmon. De BVD, die steunde op een aantal rijke zakenlui, wilde onder meer een betere positie voor de hindoestanen en verweet Lachmon te toegevend te zijn naar de creolen. De scheuring in de VHP had grote gevolgen. Ze zorgde ervoor dat Jules Wijdenbosch president kon worden. Mungra werd minister van Financiën, maar werd na onenigheid ontslagen. Vervolgens stond hij aan het begin van Wijdenbosch' val. De BVD trad uit het kabinet, waardoor de regering haar meerderheid verloor. Inmiddels is ook de BVD in onderlinge twist uit elkaar gevallen, maar het hindoestaanse machtsblok is nooit meer de oude geworden. Vlak voor Lachmons dood in 2001 verzoende Mungra zich met ,,mijn grootste goeroe'' en tot verbijstering van veel VHP'ers eigende hij zich, met steun van Lachmons echtgenote, een prominente plek toe tijdens de begrafenis. Maar tussen Mungra en de VHP-top kwam het nooit meer goed. Onlangs, zo vertelde hij twee weken geleden, ondernam hij nog een verzoeningspoging met Ram Sardjoe, Lachmons opvolger. Vergeefs. Mungra zou daarom deze maand een nieuwe politieke coalitie proclameren, bestaande uit diverse Hindoestaanse en Javaanse partijtjes en met de steun van Sanathan Dharm, de grootste hindoestaanse religieuze beweging.

Waar Mungra, rijk geworden in de rijsthandel en het verzekeringswezen, politiek precies voor stond, was nooit helemaal helder. Soms tamboereerde hij op meer macht voor de hindoestanen. Soms bewierookte hij Lachmons verzoeningsbeleid. Zijn tegenstanders vonden hem opportunistisch en onbetrouwbaar; anderen roemen zijn daadkracht. Hij kwam diverse keren in opspraak, bijvoorbeeld toen hij door de Nederlandse justitie verdacht werd van drugsactiviteiten. Het onderzoek werd geseponeerd wegens gebrek aan bewijs.

Zijn nieuwe politieke beweging moest een concurrent worden voor de regerende Nieuw Front-coalitie, met daarin de VHP. Ook zonder Atta Mungra kan dat nog. Maar de VHP-top, die nog niet op zijn dood heeft gereageerd, zal zich terdege realiseren dat er een reële politieke bedreiging is weggevallen.