Pensioentekorten

Als de beurskoersen kelderen, komen pensioenfondsen met grote aandelenportefeuilles met grote tekorten te zitten. Dat staat als een paal boven water. Toch ontkennen de meeste Britse bedrijven die hiermee worden geconfronteerd de omvang van het probleem.

Om de waarde van de bezittingen van ons pensioenfonds te bepalen, moet je niet naar de marktwaarde kijken, zeggen ze. Dat is maar een momentopname. Beurskoersen gaan op en neer. Iedere dag zien ze er weer anders uit. Door deze momentopname van onze verplichtingen af te trekken, word je niets wijzer. Belangrijker zijn de berekeningen van onze actuarissen, die in een langetermijnvisie uitmonden. En op de langere termijn zullen de markten zich waarschijnlijk weer herstellen. Het tekort is dus helemaal niet zo groot.

Ontkenning is een verschijnsel dat psychoanalytici goed kennen. Veel mensen, die worden geconfronteerd met een onplezierige werkelijkheid, steken hun hoofd in het zand, houden zichzelf voor de gek of komen met schijnargumenten op de proppen. Zo is het ook met de pensioenfondsen. Als de zogeheten FRS17-maatstaf wordt gehanteerd, die een momentopname weergeeft van de waarde van de bezittingen, worden sommige bedrijven geconfronteerd met zulke hoge tekorten dat ze erdoor overweldigd dreigen te worden.

Het bruto tekort van motorenproducent Rolls-Royce bedraagt nu de helft van de beurswaarde, dat van verzekeraar Royal & Sun Alliance (RSA) 43 procent en dat van telecomconcern British Telecom (BT) ongeveer een derde.

Op een andere manier bekeken is het tekort van 6 miljard pond van BT bijna net zo hoog als het bedrag van 5,9 miljard pond, dat het concern vorig jaar via een claim-emissie binnenhaalde.

Het in één keer aanzuiveren van deze tekorten gaat de middelen van bedrijven te boven, die het in financiële zin toch al moeilijk hebben. Zelfs als je rekening houdt met de belastingaftrek die voor bijdragen aan pensioenfondsen geldt, wat 30 procent scheelt, hebben deze bedrijven grote hoeveelheden extra aandeelhouderskapitaal nodig.

Daarom vestigen de bedrijven hun hoop op een uiteindelijke opleving van de markt. Daarbij worden ze geholpen door alternatieve manieren om de waarde van pensioenfondsen te bepalen. Naast de FRS17-benadering zijn er twee andere, die het bedrijven toestaan om bij de beoordeling van de vraag of er sprake is van tekorten rekening te houden met het verwachte toekomstige rendement op aandelen. Het gevolg is dat het tekort lager uitvalt of zelfs helemaal verdwijnt, maar dat gebeurt alléén als de fondsen propvol aandelen zitten. Het risico van deze aanpak is ook meteen duidelijk: als de beurskoersen zich niet herstellen of juist nog verder dalen, zullen de tekorten alleen maar toenemen.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld.