Honderd euro voor een ondergelopen kelder

In heel Oostenrijk zijn dorpen en steden, akkers en industrieterreinen de afgelopen week ondergedompeld in het water van rivieren als de Donau, de Inn, de Enns en de Kamp.

Overvloedig gulpt het water uit de fontein bij de stadspoort aan de Grünmarkt in Steyr. Alsof het rampgebied in Oostenrijk nog niet genoeg water te verwerken heeft.

Angst, chaos, lawaai en stank overheersen in Steyr, een middeleeuws stadje, 40 kilometer ten zuiden van Linz, waar honderden mensen uit hun huizen zijn verdreven als gevolg van de zwaarste regenval in meer dan honderd jaar. Boven het kolkende water van de rivieren de Enns en de Steyr klinkt het zware geronk van helikopters, die de getroffen streek afspeuren naar in het nauw gedreven bewoners. In de begaanbare straten rijden brandweerauto's af en aan. In huizen, kerken, restaurants en banken brullen generatoren die worden gebruikt om het water weg te pompen. Iets hoger in het stadje verrijzen enorme bergen met huisraad, natte tapijten, verwoeste wasmachines, een gebroken gitaar en een modderig, gebroken servies.

Tienduizenden Oostenrijkers proberen te redden wat er te redden valt in wat nu al de overstroming van het millennium wordt genoemd. Dorpen en steden, akkers en industrieterreinen zijn de afgelopen week ondergedompeld in het water van rivieren als de Donau, de Inn, de Enns en de Kamp – van Salzburg tot Wenen. Huizen, bruggen en wegen zijn vernield, zeker zes mensen zijn omgekomen, het gebied is compleet tot stilstand gekomen. Volgens de Oostenrijkse regering loopt de schade nu al in de miljarden euro.

,,Het is om te huilen'', zegt een man met een bemodderde spijkerbroek en kaplaarzen in de Anna Gasse in Steyr. ,,We hadden meer dan een meter water in huis.'' Het water kwam eerst sijpelend onder de deur door, maar maandagavond kwam het gutsend en golvend door de ramen. ,,We hebben veel schade aan het huis en de meubelen'', zegt hij. ,,Maar we leven nog,'' voegt hij er opgewekt aan toe en gaat met zijn kruiwagen vol spullen op weg naar vrienden bij wie hij onderdak heeft gevonden.

Tientallen inwoners van Steyr werden de afgelopen dagen door helikopters ontzet, vertelt een brandweerman. Sommigen stonden op de daken van hun huizen, anderen op hun auto in het water. Enkele mensen worden nog vermist. De komst van het water, de zandzakken, de militairen en de brandweerlieden heeft de meeste toeristen verdreven uit de getroffen gebieden: Ober- en Nieder-Österreich, Salzburg en Voralberg. Maar voor wie niet is weggespoeld, wie niet in de eindeloze files voor de wegversperringen staat, gaat de vakantie gewoon door. Het terras van Stadthotel Styria heeft tafels en stoelen buiten gezet, pal naast een spaghettihoop waterslangen, waarmee een winkel wordt leeggepompt. Toeristen uit Beieren en Italië drinken er bier en cappuccino als de zon zich voor het eerst in dagen even laat zien. ,,We werken dag en nacht door'', zegt een agent die ramptoeristen op afstand houdt. ,,Het is nog niet voorbij, maar ik denk dat we het ergste hebben gehad''. Maar voordat Oostenrijk zijn wonden kan gaan likken, meldt hij dat er bij Mauthausen een dam is doorgebroken langs de Donau, het plaatsje was al vrijwel van de buitenwereld afgesneden.

Ook rond de oude stad Linz is de chaos groot. Niet alleen zijn enkele wijken langs de Donau ondergelopen, ook de belangrijke snelweg van Zuid-Duitsland naar Wenen staat op veel plaatsen blank. Terwijl het donkere water nog net onder de Nibelungenbrug door raast, schuiven talloze chauffeurs uit Tsjechië, Turkije, Roemenië en Hongarije met hun vrachtwagens en caravans langzamer dan stapvoets over de nachtelijke B-wegen. Zij worden af en toe opgeschrikt door de sirene van een brandweerauto die een reddingsboot naar de andere kan van de stad probeert te brengen. De avondfile vloeit naadloos over in de ochtendspits, hoewel de Oostenrijkse radio vier keer per uur een oneindige lijst van wegversperringen en afsluitingen voorleest. Er leidt nog maar één weg naar Wenen, toevallig een smalle.

Toch zijn er ook bedrijven en mensen die brood zien in de ramp die de Oostenrijkers in zijn greep houdt. Verzekeringsbedrijven en financiële instellingen adverteren dat het een lust is. Zo laat een verzekeraar in een Hochwasser-special van een krant weten dat voor een ondergelopen kelder `Soforthilfe' wordt uitgekeerd van honderd euro, bij een hele verdieping het dubbele. Het kredietbedrijf Bewag wil hulpbehoevenden de helpende hand toesteken met een bankkrediet voor een jaar rentevrij, en onbureaucratisch verstrekt.