`Afschaffen is onverstandig'

Niet sparen maar consumeren is het devies van LPF-staatssecretaris Steven van Eijck. Hij wil de spaarloonregeling daarom afschaffen. Zijn voorganger Willem Vermeend vindt dat onverstandig. ,,Het effect op de bestedingen zal nagenoeg nihil zijn.''

Om de economie een impuls te geven wil LPF-staatssecretaris Steven van Eijck (Financiën) de spaarloonregeling afschaffen. Dit zou betekenen dat de drie miljoen Nederlanders die gebruikmaken van deze regeling volgend jaar vier miljard euro extra te besteden hebben.

,,Onverstandig'', zegt Willem Vermeend (PvdA). De voormalig minister van Sociale Zaken en staatssecretaris van Financiën was in de periode 1984-1994 Kamerlid en voerde toen een `kruistocht' voor een verruiming van de winstdelings- en spaarregeling voor werknemers. Samen met zijn CDA-collega Tom Vreugdenhil maakte hij een wetsvoorstel en sinds 1 januari 1994 zijn de mogelijkheden voor belastingvrij sparen substantieel verruimd. Werknemers konden sinds die tijd jaarlijks 2.800 gulden belasting- en premievrij aan loon en winstuitkering ontvangen. Dit bedrag (op dit moment maximaal 1.314 euro) moet worden gestort op een spaarrekening die voor vier jaar wordt geblokkeerd. De rente over deze spaarrekening wordt belastingvrij uitgekeerd.

,,Wanneer de blokkering van het spaarloon volgend jaar wordt opgeheven komt er weliswaar een groot bedrag vrij waarover de werknemers direct kunnen beschikken'', zegt Vermeend via de mobiele telefoon op een terrasje in Den Haag, ,,maar dit zal voor een groot deel niet worden gebruikt voor de consumptieve bestedingen.''

Zijn inschatting is dat veel geld op andere spaarrekeningen wordt gezet en dat mensen het gebruiken voor aanvullende pensioenregelingen. Vermeend: ,,Uit onderzoek blijkt dat wanneer het spaargeld na vier jaar vrijkomt, de meeste mensen het gebruiken voor aanvullende pensioenregelingen''.

Het effect op de binnenlandse bestedingen zal volgens de oud-bewindsman ,,nagenoeg nihil'' zijn. De economische situatie is op dit moment ,,onvoorspelbaar'', vindt hij, en dat versterkt de neiging om te sparen. ,,Een appeltje voor de dorst wanneer het echt slecht gaat.'' Vermeend waarschuwt dat wanneer de regeling wordt geschrapt, dit leidt tot een verzwaring van de werkgeverslasten. ,,Wanneer een werknemer gebruikmaakt van deze regeling, betekent dat voor zijn baas lagere werkgeverslasten. Wanneer je de regeling afschaft stijgen dus de loonkosten.''

Kunt u een percentage noemen?

Vermeend legt de telefoon even neer en pakt een tabel erbij. ,,Tussen de 18.000 en 36.000 euro bruto zullen de loonkosten met gemiddeld 1 procent stijgen. Dat betekent een verslechtering van onze concurrentiepositie, terwijl een matiging van de loonkosten nu juist de kern van het beleid moet zijn.''

Heeft de vakbond u vanmorgen, als geestelijk vader van de regeling, al gebeld?

,,Neen, maar hun reactie is voorspelbaar. Zij zullen deze verschraling proberen goed te maken in de CAO-onderhandelingen. Voor hun leden is het namelijk een substantiële verslechtering. Toen de regeling in 1994 werd ingevoerd, is een aantal fiscale faciliteiten die werknemers hadden, zoals jubileumregelingen, geschrapt. Daar kregen ze iets voor terug wat ze nu kwijtraken. De plannen leiden tot een verslechtering van het sociaal klimaat.''

De regeling is in 1994 onder meer ingevoerd omdat het een matigend effect zou hebben op de loonkostenontwikkeling.

(Stellig) ,,Niet zou, maar heeft. Volgens Bikker, een onderzoeker van De Nederlandsche Bank, heeft de spaarloonregeling een positief effect op de loonmatiging en vormt een welkome bijdrage aan economische groei en werkgelegenheid. Dat citaat ken ik van buiten.''