VS-Strafhof: `Bush denkt aan sancties'

De regering-Bush wil de militaire steun intrekken aan landen die weigeren een verdrag te sluiten over het vrijwaren van Amerikaanse staatsburgers voor uitlevering aan het Internationaal Strafhof (ICC).

Het is de eerste keer dat de VS dergelijke sancties overweegt.

Dat meldde afgelopen weekend de Amerikaanse krant The New York Times.

Volgens de krant zijn buitenlandse diplomaten afgelopen week op het ministerie van Buitenlandse Zaken ontboden en op de hoogte gesteld van het voornemen.

De Amerikaanse regering probeert met zoveel mogelijk landen bilaterale akkoorden af te sluiten die voorzien in uitzonderingsclausules, waardoor Amerikanen uitlevering aan het Internationale Strafhof kunnen ontlopen. Het is niet makkelijk veel regeringen bereid te vinden tot het aangaan van dergelijke beloften, aangezien die in strijd lijken met de instemming die vrijwel alle landen in de wereld aan het Internationale Strafhof hebben gegeven.

Roemenië tekende onlangs als eerste land zo'n speciaal verdrag met de Verenigde Staten. De Europese Unie reageerde verbolgen op het akkoord dat Roemenië met de Verenigde Staten heeft gesloten over een uitzondering op Roemenië's medewerking aan het Internationaal Strafhof in Den Haag. ,,We betreuren deze beslissing en we betreuren dat een kandidaat-lid van de Europese Unie niet heeft gewacht totdat de EU haar positie heeft bepaald'', aldus een woordvoerder van de Europese Commissie.

Na Roemenië sloten de VS ook een akkoord met Israël. Nederland is ook door de Amerikaanse regering benaderd, maar voelt vooralsnog niets voor enige belofte aan de Verenigde Staten.

De Verenigde Staten zijn fel gekant tegen het Strafhof en weigeren Amerikaanse staatsburgers onder jurisdictie van het hof te stellen. Washington zegt te vrezen dat Amerikaanse vredestroepen en diplomaten het doelwit worden van politieke vervolging. Ook Israël, dat het Verdrag van Rome (het oprichtingsstatuut van het hof) mede heeft ondertekend maar het nog niet heeft geratificeerd, vreest vervolging door het Hof. Israël krijgt veel kritiek voor het optreden van het Israëlische leger tegen de Palestijnen.

Het Internationaal Strafhof is op 1 juli van dit jaar in Den Haag in werking getreden en wordt volgend jaar volledig operationeel. Het nieuwe hof behandelt oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Het hof mag alleen oordelen over misdrijven die ná 1 juli 2002 worden gepleegd.

Het statuut is door 139 landen ondertekend en door 77 geratificeerd. Deze laatste groep vergadert volgende maand in New York en dan worden de eerste stafleden benoemd. De benoeming van de gekozen leden van het strafhof rechters, aanklager en griffier volgt na een bijeenkomst van de verdragspartijen in de loop van volgend jaar.

Pas wanneer rechters, aanklager en griffier zijn geïnstalleerd, kan een begin worden gemaakt met onderzoeksprocedures en besluitvorming met het oog op rechtszittingen.