Ode aan rijkdom fotoarchief

Zou er ooit iemand geïnteresseerd zijn in een dikke man in een regenjas, die tegen een bandrecorder zit te praten? Oswald, de man in het duistere rommelkamertje, heeft zijn twijfels. Maar toch begint hij, met de moed der wanhoop, te vertellen: hij werkt in een fotoarchief van traditionele snit, dat moet verdwijnen omdat de behuizing – een oud landhuis aan de buitenkant van Londen – is gekocht door Amerikanen die er een business school willen vestigen. Nu dreigt er dus gevaar voor al die miljoenen foto's in al die oude bruine ladenkasten. De tegenwoordige tijd heeft blijkbaar geen geduld meer voor zo'n schat uit het verleden.

Oswald, gespeeld door de reusachtige Timothy Spall, is de ongebruikelijke held in de driedelige BBC-serie Shooting the past, die vanaf vanavond door de VARA wordt vertoond. En even ongebruikelijk is de intrige die zich hier ontvouwt, want sinds wanneer leent de strijd voor het behoud van zo'n stoffig ogend archief zich voor tv-drama? Zo bezien heeft Stephen Poliakoff, de vooraanstaande toneel- en tv-auteur die deze productie schreef en regisseerde, wellicht ook zijn eigen twijfels in Oswalds openingstekst verwoord. Maar wie blijft kijken wordt volop beloond: Shooting the past is een schoonheid van een serie, en bovendien een pakkend pleidooi voor de onvermoede rijkdom aan verhalen die in een fotoarchief bewaard zijn gebleven.

Poliakoff baseerde zijn verhaal op het ware lot van een Engels fotoarchief, dat ten slotte via diverse omwegen in Amerika belandde. Ook de locatie stond model: de opnamen werden gemaakt in de 30 miljoen foto's omvattende Hulton Collection in Londen – die vroeger eigendom van de BBC was, maar wegens desinteresse werd afgestoten en nu op de vrije markt in zijn eigen onderhoud moet voorzien.

In beide gevallen kwam hij mannen tegen als Oswald, die zijn forse gewicht in goud waard is omdat hij uit zijn hoofd de weg weet tussen al die kasten. Vraag hem naar een bepaalde foto, en hij heeft die binnen tien, vijftien seconden gevonden. Archieven die de investering konden betalen beschikken intussen over een inventarisatie op de computer. Maar zelfs dan blijven mannen als hij onvervangbaar; ze weten veel meer dan ooit in een computerbestand valt vast te leggen. Ook aan hen brengt Shooting the past een wondermooie ode.

Shooting the past, VARA, Ned.3, 22.53-0.10u.