Karabach stemt ondanks protesten

De Armeniërs van Nagorny Karabach togen gisteren ter stembus en kozen Arkadi Goekasian tot president van de enclave. De internationale gemeenschap betreurt de verkiezingen in het door niemand erkende republiekje.

De Armeniërs van de separatistische regio Nagorny Karabach, in Azerbajdzjan, hebben gisteren Arkadi Goekasian herkozen als president. Hij kreeg 88,4 procent van de stemmen. De verkiezingen worden gezien als een tegenslag voor de pogingen, een regeling voor het conflict-Karabach te bereiken. Goekasian wordt door niemand erkend, net zoals zijn `republiek' door niemand wordt erkend.

Nagorny Karabach is het bergachtige, vooral door Armeniërs bewoonde gebied in het westen van Azerbajdzjan, waarvan de grotendeels Armeense bevolking in 1988 – toen de Sovjet-Unie nog bestond – in opstand kwam tegen het gezag van Baku. De enclave maakte tot 1923 deel uit van Armenië maar werd in dat jaar door Stalin bij Azerbajdzjan gevoegd.

In 1994, na een oorlog van zes jaar, hadden de Karabach-Armeniërs zich losgevochten van Azerbajdzjan en ook bijna twintig procent van Azerbajdzjan zelf bezet. Eén miljoen Azeri werden op de vlucht gedreven. Ze riepen een `republiek' uit die door niemand wordt erkend en willen niets meer met Azerbajdzjan te maken hebben. Economisch is het bergrepubliekje afhankelijk van steun van Armenië en de Armeense diaspora. Militair is het de sterkste macht in de verre omtrek.

Alle pogingen van de internationale gemeenschap om de kwestie-Karabach te regelen zijn sindsdien mislukt. Azerbajdzjan wil, hamerend op zijn territoriale onschendbaarheid, de enclave niet opgeven. En de Karabach-Armeniërs willen van hun kant geen enkele vorm van Azerbajdzjaans gezag meer accepteren. Zij willen ofwel hun onafhankelijkheid, ofwel aansluiting bij Armenië. In Armenië zelf gaan steeds meer stemmen op die pleiten voor zo'n aansluiting.

Voor komende woensdag staat over de kwestie een nieuw gesprek tussen de presidenten van Armenië en Azerbajdzjan, Robert Kotsjarian (die zijn politieke loopbaan als leider van de Karabach-Armeniërs begon) en Haydar Aliyev, op het programma. Het laatste gesprek tussen beiden vond in november vorig jaar plaats; het leverde niets op.

Aan de presidentsverkiezingen in Nagorny Karabach deden vier kandidaten mee. Goekasian was duidelijk favoriet; de vraag was alleen of hij in de eerste ronde kon winnen, met een absolute meerderheid. Zijn belangrijkste tegenstander was de voormalige voorzitter van het parlement van Karabach, Artoer Tovmassian. Deze kreeg uiteindelijk slechts 8,1 procent van de stemmen. In totaal brachten gisteren ondanks slecht weer meer dan 64.000 stemgerechtigden – 73 procent van het totale electoraat – hun stem uit.

De Karabach-Armeniërs zijn om de verkiezingen gehekeld door Rusland, de Europese Unie, de OVSE en de Raad van Europa, die alle op de een of andere manier zijn betrokken bij de tot nu toe vruchteloze pogingen, een oplossing te vinden voor het conflict. Rusland, een van de voorzitters van de zogenoemde Minsk-groep (die de pogingen het conflict op te lossen coördineert), brak aan de vooravond van de verkiezingen nog eens een lans voor de territoriale onschendbaarheid van Azerbajdzjan. Internationale organisateis hebben als blijk van ontevredenheid geen waarnemers gestuurd naar de verkiezingen.