Vechtersbazen

Ken Rogoff is een Amerikaanse grootmeester die mij het genoegen deed om in het Amsterdamse IBM-toernooi van 1980 in een gewiekst valletje te trappen en vooral bekend werd door zijn partij tegen Robert Hübner in de studentenolympiade van Graz 1972.

Hübner speelde 1. c4 en bood remise aan, wat geaccepteerd werd door Rogoff maar niet door de wedstrijdleiding, die opdracht gaf om een nieuwe partij te spelen. Dat werd een soort weggeefschaak in de trant van 1. d4 d5 2. Dd3 Dd6 3. Da6 Dxh2. Weer remise, maar de wedstrijdleiding gaf geen krimp en liet het nog eens over doen. Hübner kwam voor die derde zitting niet meer opdagen en Rogoff werd tot winnaar uitgeroepen.

Rogoff werd later een prominent hoogleraar in de economie en nu wordt hij, als directeur van de afdeling research, beschouwd als de chef-econoom van het Internationaal Monetair Fonds.

Begin vorige maand bond hij de strijd aan met zijn voorganger Joseph Stiglitz die in zijn boek Perverse Globalisering het IMF van veel kwaads had beschuldigd. Rogoff schreef in een open brief aan Stiglitz: ,,Net als je mede-Nobelprijswinnaar John Nash heb je een beautiful mind.'' Hij doelde op de film over de geesteszieke wiskundige John Nash en suggereerde daarmee sterk dat ook Stiglitz schizofreen was.

Zo gaan hooggeleerde economen elkaar zelden te lijf. Het moet het schakersbloed van Rogoff zijn dat kruipt waar het niet gaan kan. Hij mist de kruitdamp van de toernooiarena en vecht dan maar een robbertje economie.

Ook altijd in voor een knokpartijtje op of buiten het schaakbord is Gari Kasparov, die deze week zijn rivaal Kramnik een lelijke streek leverde. In oktober moet Kramnik in Bahrein zijn match tegen de computer Fritz spelen. Wat doet Kasparov? Samen met FIDE-president Iljoemzjinov, die hij vroeger als een misdadiger beschouwde, kondigde hij op een persconferentie in Jeruzalem aan dat hij daar zelf `de Match van het Millennium' gaat spelen tegen het Israëlische programma Deep Junior. Die match begint op 1 oktober, drie dagen voordat Kramnik in Bahrein aantreedt.

Daar gaat de publiciteitswaarde van Kramniks match. Deep Junior is wereldkampioen bij de computers en Kasparov wordt door het grote publiek ook nog steeds als wereldkampioen gezien. Kramnik speelt met Arabisch geld tegen een Duitse computer, Kasparov speelt in Israël, dus zeker voor Amerika zit het politiek ook wel goed. Een hoveling van Kasparov schreef verontschuldigend dat die het in de eerste plaats voor het geld deed en dat de kans om Kramnik een loer te draaien alleen maar een kleine bonus was.

Hoewel hij ooit betrokken was bij een incident dat tot de krantenkop `Schaaktoernooi ontaardt in bokswedstrijd' leidde, is Ad van den Berg een braaf mens die zijn agressie alleen in goede zetten uitleeft. Hij is Nederlands kampioen bij de vijftig-plussers, geen titel waarvoor het puikje van de schaakgeronten verbeten slag levert, maar toch, kampioen is kampioen. In het Hogeschool Zeeland toernooi in Vlissingen versloeg hij in de derde ronde iemand die in 2000 kampioen van Europa was.

Wit Van den Berg-zwart Tregubov

1. e2-e4 c7-c5 2. Pb1-c3 e7-e6 3. Pg1-f3 Pb8-c6 4. Lf1-b5 Pg8-e7 5. 0-0 a7-a6 6. Lb5xc6 Pe7xc6 7. d2-d4 c5xd4 8. Pf3xd4 Dd8-c7 9. Tf1-e1 Lf8-d6 10. Pd4xc6 d7xc6 11. f2-f4 Een bekend pionoffer. 11...Ld6xf4 12. Lc1xf4 Dc7xf4 13. e4-e5 0-0 14. Dd1-d6 Het lijkt alsof zwart in de klem zit, maar dat valt mee. Hij moet zijn pion teruggeven en hoopt dat zijn loper daarna sterker zal zijn dan het witte paard. 14...b7-b5 15. Pc3-e4 Lc8-b7 16. Dd6-e7 Ta8-b8 17. Pe4-d6 Lb7-a8 18. Te1-e4 Df4-d2 19. Ta1-f1 c6-c5 20. Te4-g4 Dd2-e3+ 21. Kg1-h1

Het probleem van de sterke speler in een open toernooi: hij wil absoluut winnen, ook als de stelling er niet naar is. Zwart heeft de openingsproblemen overwonnen en kan remise afdwingen met 21...De2 22. Txg7+ (enige zet) Kxg7 (na 22...Kh8 23. Pxf7+ gaat zwart mat) en wit houdt eeuwig schaak. 21...De3xe5 Hij wil geen remise, maar zal snel spijt krijgen. 22. Pd6xf7 De5-h5 23. Tg4xg7+ Nu leidt dit offer niet meer tot remise, maar tot mat. 23...Kg8xg7 24. Pf7-d8+ Het begin van een koningsjacht waarvan de schoonheid enigszins aangetast wordt door het prozaïsche mat in twee dat met 24. Df6+ mogelijk was. 24...Kg7-g6 25. De7xe6+ Kg6-g5 26. De6-e5+ Kg5-h6 27. De5-d6+ Dh5-g6 28. Dd6xf8+ Kh6-h5 29. Df8xc5+ Dg6-g5 30. Tf1-f5 Zwart gaf op.