KRAAI VERVAARDIGT EIGEN GEREEDSCHAP OM VOEDSEL OP TE PIKKEN

Kraai Betty heeft zoölogen van Oxford University versteld doen staan door haar opmerkelijke vermogen zelf een metalen haakje te vervaardigen dat nodig was om voedsel uit een buisje op te hijsen. Zelfs primaten, onze naaste verwanten, zijn niet in staat gebleken zelf gereedschappen te vervaardigen en een slimme vogel flikt dat nu wel (Science, 9 aug).

Kraaien gebruiken in de vrije natuur allerlei takjes als gereedschappen om voedsel te bemachtigen. De biologen uit Oxford onderzochten in hun laboratorium het gedrag van twee kraaien (Corvus moneduloides, een kraaiensoort die voorkomt op het eiland Nieuw Caledonië in de Stille Oceaan). Betty en Abel, zoals de vogels genoemd waren, konden in een experiment kiezen uit twee eindjes metaaldraad om een emmertje met stukje vlees uit een glazen buisje op te hijsen; een onbruikbaar recht ijzerdraadje en een tot een haakje gebogen draad.

Toen Abel tijdens een van de experimenten het haakje van Betty afpakte, zagen de onderzoekers tot hun stomme verbazing dat Betty het rechte stukje draad eigenhandig tot een haakje boog. Meteen startten zij een vervolgexperiment waarbij beide vogels alleen nog maar rechte ijzerdraadjes kregen.

In negen van de tien proeven boog Betty het rechte ijzerdraadje tot een haakje en gebruikte het om het voedsel in het emmertje te bemachtigen. Zij stak een uiteinde van het draadje tussen het plakband en boog het ander uiteinde met haar snavel om, of ging met haar poten op het draadje staan en trok het dan met haar bek krom. Op een uitzondering na probeerde Betty eerst het rechte draadje, voordat zij het gereedschap ging maken. Abel boog nooit één draadje om, maar stal wel regelmatig het door Betty gemaakte haakje om ook bij het voedsel te kunnen.

Behalve de mens, en nu dus ook de kraai, is van geen enkel ander dier bekend dat het doelbewust gereedschappen maakt. Chimpansees bijvoorbeeld gebruiken in het wild stenen om noten te kraken en stokjes om mieren en termieten te vangen. Maar zelf gereedschap manipuleren tot het geschikt is, deden chimpansees in gevangenschap alleen als hun dat expliciet door hun menselijke coach was geleerd.