`De plank' wordt per Rolls thuisbezorgd

In Hongkong zijn de afstanden klein en is het openbaar vervoer goed geregeld. De auto is er dus vooral om te laten zien hoe geslaagd je bent.

Als je in een ordinaire Mercedes of een Audi komt voorrijden, dan tel je in Hongkong niet mee. Als je iets wilt voorstellen in de high society, dan moet je minstens een Ferrari, een Rolls of een Bentley tot je beschikking hebben. Of liever nog: diverse. In de voormalige Britse kroonkolonie Hongkong rijdt dan ook het hoogste aantal Rolls Royce's per hoofd van de bevolking ter wereld rond, en vooral in het financiële hart van de stad, op Hongkong Island, struikel je over de peperdure, spiksplinternieuwe luxebakken.

Voor de handigheid heb je er echt geen auto nodig: de afstanden zijn klein, het openbaar vervoer is voorbeeldig geregeld en op elke straathoek kun je een comfortabele, snelle taxi naar je toe wenken. Het gaat met die auto's dan ook helemaal niet om de handigheid, maar om de status, en dat is nergens anders zo belangrijk als in Hongkong.

De in Hongkong woonachtige Nederlandse kunsthandelaar Eric A. Smulders van Heer Janspolder rijdt al jaren in zijn donkerblauwe, perfect onderhouden Rolls Royce uit de jaren vijftig. Nee, hij is er vandaag niet mee naar zijn galerie gereden. ,,Ben je gek? Dat is veel te onhandig. Waar moet ik die parkeren?'', lacht hij.

,,In Nederland heb ik de collega's van het bedrijf waar ik toen voor werkte nooit willen vertellen dat ik zo'n ding had. Dat zouden ze veel te overdreven vinden, dus dat leek me niet zo handig'', zegt Smulders, die in Hongkong `voor de aardigheid' een galerie is begonnen. Hier geeft de auto Smulders net een streepje voor: als je een beetje behoorlijk zeventiende eeuws zeegezicht van hem koopt, dan komt hij `de plank' graag persoonlijk in de Rolls bij je thuisbezorgen. En dat waarderen zijn Chinese klanten, die zo'n schilderij vaak meer voor de status dan voor de schoonheid kopen.

Het kan veel Hongkongse kopers niets schelen of een werk origineel is of niet, dus een mooie kopie doet net zo goed dienst. En soms zelfs beter. Smulders vertelt van een klant die wel belangstelling toonde voor een kostbaar bloemenschilderij van de Franse schilder Bernard Buffet, maar hij vond alleen de achtergrond wel erg groen. Mocht hij niet voor een redelijk bedrag een foto van het schilderij maken, zodat hij er in China een kopie van kon laten schilderen, maar dan met een frisse blauwe achtergrond die beter in zijn interieur paste?

Uiterlijk vertoon is alles in deze voormalige Britse kroonkolonie, waar de kleine klasse van superrijken zich nog niet zo heel lang geleden heeft opgewerkt van een vaak eenvoudige komaf als arme koelie uit China tot multimiljonair met een imperium gebouwd op geslaagde speculaties in vastgoed.

Het idee dat het van slechte smaak zou getuigen om je nieuw verworven rijkdom vorstelijk te etaleren, wil er hier, net als in de rest van Azië, gewoon niet in. Wie rijk is, wil die rijkdom tonen, en hoe kan dat makkelijker dan met een stinkend dure auto van een merk dat iedereen kent?

Paulus Snoeren, oprichter van het consultancybureau PPHM, vroeg zich bij aankomst in Hongkong af hoe hij zo snel mogelijk in contact kon komen met de mensen die er werkelijk toe doen. In Hongkong doe je dat traditioneel door lid te worden van een besloten club, maar die clubs zijn vaak vreselijk duur en wat krijg je dan precies voor je geld? Een bevriende Ferrari-dealer had een beter plan: ,,Koop een mooie tweedehands wagen van me, en word lid van de Ferrari-club van Hongkong'', was zijn advies. Die club komt elke zondagochtend om half zeven bij elkaar, om dan eens eindelijk plankgas te kunnen geven in de uitgestorven straten en buitenwegen van Hongkong.

Het bleek een gouden tip: de Ferrari-rijders bekleden vrijwel allemaal belangrijke posities, en het informele circuit heeft zijn vruchten inmiddels afgeworpen. Snoeijen heeft nu drie Ferrari's, en het gaat zo goed met zijn zaak dat hij er tot zijn spijt nauwelijks meer aan toe komt om zondagochtend vroeg nog lekker met de jongens te gaan scheuren.

De vier eerdere delen van deze serie verschenen op 8, 17 en 27 juli en op 4 augustus; ze zijn na te lezen op www.nrc.nl