Te koop: begraafplaats voor tbs-patiënten

De oude begraafplaats van de Rekkense klinieken staat te koop. Maar wie zorgt voor het ruimen van de graven?

Op Rustoord liggen onze over-overgrootouders, zegt B. Minjon, ,,de laatste begrafenis vond daar in 1988 plaats. Niemand bezoekt het kerkhof nog.'' Maar afgelopen week veranderde dat. Nieuwsgierigen, radioverslaggevers en cameraploegen deden Rustoord aan, nadat de Van Ouwenaller Vereniging (VOV), waarvan Minjon voorzitter is, een verrassende mededeling deed: de hervormde dodenakker met 77 graven in de bossen van Rekken is te koop.

Op de begraafplaats ligt personeel en `cliënten' van de Rekkense klinieken, waar vroeger ondermeer tbs-patiënten werden behandeld. De Ouwenaller Vereniging was vroeger beheerder. Maar de klinieken zijn verzelfstandigd, en de VOV is bezig zich op te heffen – en is daarom in onderhandeling met een mogelijke koper.

De prijs? Daar is nog weinig over te zeggen, aldus Minjon. ,,Als we Rustoord als kerkhof verkopen, zadelen we de de koper met een last op. Hij krijgt te maken met de Wet op de lijkbezorging. Voor ieder graf geldt een grafrust van tien jaar. Dat is niet het grootste probleem: alle overledenen liggen daar al ten minste veertien jaar en mogen dus elders worden herbegraven. Maar een koper heeft óók de plicht landelijke bekendheid aan de ontruiming te geven, zodat familie en bekenden een jaar de tijd hebben bezwaar te maken.''

En daarom, vervolgt Minjon, willen we de herbegrafenissen het liefst zélf afhandelen. Ja, de verkoop kost de VOV geld, zegt Minjon, ,,want als bosgrond levert Rustoord slechts één euro per vierkante meter op.''

Wie de poort van het een halve hectare metende kerkhof passeert, komt een bijzonder aangename rust tegen. Maar ook een wildernis. De grafschriften zijn door de hoge begroeiing haast niet meer te lezen. Het is opvallend dat de doden bijna allen aan de rand van de dodenakker liggen, met hun voeten naar de hekken. `Hier rust dominee K. G. Eckenhausen (13 juli 1892 - 15 september 1956)' staat op een van de stenen.

Vlakbij Rustoord woont H. Sieben, die zich heeft verdiept in de geschiedenis van het kerkhof. Hij betreurt ook de verkoop van Rustoord, waar in 1920 de eerste mensen kwamen te liggen. Het waren allen betrokkenen bij de Rekkense inrichtingen van de VOV, in de bossen vlakbij Eibergen en de Duitse grens: personeel, maar ook cliënten. Sieben zegt dat de tehuizen aanvankelijk vooral wezen onderbrachten, later waren het kinderen van de gegoede burgerij die een herovoeding kregen; vervolgens boefjes en tbs'ers. ,,Sommigen hadden kind noch kraai'', vertelt Sieben, ,,dus werden ze op Rustoord begraven.'' Bij de houten ingang van Rustoord arriveren drie senioren, onder wie het echtbaar Jan van Oostrum en Wil van Oostrum-Van Es. Ze komen vanuit Enschede nog geregeld naar Rustoord en de VOV-gebouwen, waar ze allebei in de jaren vijftig werkten – en elkaar leerden kennen. ,,We doen hier nog wat nostalgie op'', zeggen de Van Oostrums. ,,We zijn bang dat dit de laatste keer is.''