`Oezbeken in kamp doodgemarteld'

In Oezbekistan zijn twee gevangenen – vermeende leden van een islamitische organisatie – doodgemarteld. Dat heeft gisteren Michail Ardzinov gezegd, de voorzitter van de Oezbeekse organisatie voor de rechten van de mens.

De gevangenen, 33 en 35 jaar oud, zaten volgens Ardzinov gevangen in een strafkolonie in Gaslyk, in het noorden van Oezbekistan. Beiden zouden lid zijn geweest van Hizb ut-Tahrir, een extremistische islamitische organisatie die een wereldkalifaat preekt, maar die ook strikt tegen gebruik van geweld is. In Oezbekistan wordt de organisatie te vuur en te zwaard vervolgd. Ongeveer 4200 vermeende aanhangers van Hizb ut-Tahrir zitten gevangen. Critici van het autoritaire bewind van Oezbekistan menen dat de onderdrukking van vermeende critici dermate hardhandig is dat het regime zijn eigen vijanden creeert, waarbij – menen ze – nog komt dat het bewind van een tegen geweld gekante organisatie van Hizb ut-Tahrir niets te vrezen heeft. Veel meer dan het verspreiden van stenciltjes doet Hizb niet.

Volgens Ardzinov zijn gisteren de lichamen van de twee gevangenen aan hun familie in Tasjkent teruggegeven. Daarbij bleek dat beide lichamen zo veel sporen van foltering vertoonden dat volgens Ardzinov duidelijk is dat ze zijn doodgemarteld. De lichamen vertoonden schedelbreuken, gesprongen aderen en verbrande voetzolen.

De twee zijn niet de eersten die bezwijken aan de foltering in Oezbeekse gevangenissen. In januari werden vier Oezbeekse politiemannen veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf wegens het doodmartelen van een vermeend lid van Hizb ut-Tahrir. Het proces werd gezien als het resultaat van internationale druk op het regime van president Islam Karimov.

Michail Ardzinov, leider van een onafhankelijke organisatie voor de mensenrechten in Oezbekistan, is zelf twintig jaar lang doelwit geweest van vervolging door het regime. Pas dit jaar is zijn organisatie geregistreerd – dat wil zeggen: door het regime erkend –, het gevolg van druk die is uitgeoefend door vooral de vorige Amerikaanse regering, van Bill Clinton, en door de regeringen van landen als Nederland en Duitsland.